هر آنچه در مورد درخت انجیر باید بدانید

اشتراک گذاری در :

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on telegram

آنچه در این مطلب می خوانیم

درخت انجیر از ۵۰۰۰ سال قبل از میلاد توسط انسان کشت می شده است. درخت انجیر از تیره توت و از گونه فیکوس ها ( ficus ) است. فیکوس ها طیف وسیعی از گیاهان را در بر می گیرند از انجیر های خوراکی ، وحشی تا گل های زینتی مانند فیکوس برگ درشت و فیکوس بنجامین.

تعدادی از گونه فیکوس دارای ریشه هوایی هستند این ریشه از شاخه درخت شروع شده و تا سطح زمین امتداد دارد. انجیر خوراکی درختی گرمسیری و بومی منطقه خاورمیانه و مدیترانه است. انجیر درختی پهن برگ ، خزان کننده که ارتفاع آن به بیش از ۹ متر هم می رسد. امروزه بیش از ۶۰۰ گونه از این درخت مورد شناسایی قرار گرفته است.

انواع گونه انجیر

درختان انجیر به سه دسته ۱- انجیر وحشی ۲ – انجیر تزیینی ۳ – انجیر خوراکی تقسیم می شوند :

انجیر معابد ، فیکوس بنگالینسیس ( انجیر بنگال ) ، انجیر وارجنیونا ، انجیر جوانیس از جمله گونه های مختلف انجیر وحشی هستند. فیکوس برگ درشت ، فیکوس برگ ریز ، فیکوس بنجامین ، انجیر چسب ( فیکوس پالیما ) نیز از انواع انجیر تزیینی هستند.

انجیر خوراکی که جز خانواده فیکوس کاریکا هستند داری سه زیر رده انجیر ازمیر ، سان پادرو و انجیر معمولی است. تفاوت ما بین گونه های مختلف انجیر خوراکی در دفعات محصول دهی در یکسال و نیاز یا عدم نیاز به گرده افشانی است.

انجیر ازمیر در طول یک سال تنها یک بار محصول می دهد و میوه آن احتیاج به گرده افشانی دارد. انجیر سان پادرو دو بار در سال محصول می دهد محصول اول احتیاج به گرده افشانی ندارد و میزان آن زیاد است ولی محصول دوم احتیاج به گرده افشانی دارد. انجیر معمولی نیز دو بار در سال محصول می دهد و بسته به نوع انجیر ممکن است نیاز به گرده افشانی داشته باشند یا نداشته باشند.

درخت انجیر

استان فارس قطب تولید انجیر کشور است و  اکثر گونه های انجیری که در این استان کشت می شود جز گونه انجیر ازمیر هستند. مهمترین گونه های انجیر ازمیر که در شهرستان استهبان به عنوان بزرگترین تولید کننده انجیر کشور کشت می شود عبارتند از : انجیر سبز ، سیاه ، پیوس ، کشکی ، رونو ، متی و شاه انجیر 

عوامل تاثیر گذار در رشد درخت انجیر

انجیر درخت نیمه گرمسیری است و در مناطقی با آب و هوای نیمه گرم و معتل که دارای زمستان های ملایم و تابستان های نسبتا گرم است خیلی خوب رشد می کند. شرایط محیطی از جمله سرما ، گرما ، میزان بارندگی ، رطوبت ، پستی و بلندی زمین و شیب زمین می تواتد در رشد درخت انجیر تاثیر گذار باشد.

اثر سرما بر درخت انجیر

دمای زیر ۹ – درجه سانتی گراد باعث از بین رفتن درخت انجیر می شود. البته این مسئله برای درختان بالغ انجیر است نهال ها و قلمه های تازه کاشته شده در برابر سرما مقاومت کمتری دارند.

تاثیر گرما بر درخت انجیر

گرچه انجیر درختی گرمسیری است ولی تا درجه حرارت مشخصی تحمل گرمای هوای تابستانه را دارد. اگر شدت گرما بیش از ۴۵ درجه باشد به درخت آسیب وارد می شود مخصوصا اگر درختان انجیر به صورت دیم کاشته شده باشد. البته دمای بالاتر از ۴۲ درجه برای مدت طولانی مثلا چندین هفته نیز می تواند آسیب های جدی به درخت انجیر وارد کند. گرمای بیش از حد باعث زرد شدن و ریزش برگ درخت انجیر و کاهش کیفیت و اندازه میوه انجیر می شود.

خشکسالی

وجود یک سال خشکسالی در بین سال های که بارندگی خوب بوده است با وجود صدمه ای که به محصول باغات انجیر می زند ولی منجر به خسارت شدید به خود درخت نمی شود. در صورتی که اگر دو سال یا بیشتر به صورت متوالی خشکسالی حاکم شود میزان خسارت به باغات انجیر زیاد شده به طوری که نه تنها میزان محصول به شدت کاهش می یابد بلکه به درخت نیز خسارت شدیدی وارد می شود. خشکسالی علاوه بر کاهش محصول سبب کاهش رشد درخت ، کاهش سطح برگ و در نتیجه کاهش عمل فتوسنتز ، زرد شدن و در نهایت ریزش برگ درختان و خشک شدن شاخه ها می شود.

بارندگی مورد نیاز درخت انجیر

میزان بارش سالیانه مورد نیاز درختان انجیر حداقل ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیمتر است. در مورد آب مورد نیاز درختان انجیر به دو نکته باید توجه کرد :

  • اگر میزان بارندگی سالیانه کم باشد کمبود آب را باید با آبیاری کمکی برطرف کرد.
  • علاوه بر میزان بارندگی ، پراکنش بارندگی نیز برای درختان انجیر مهم است و درخت باید در طول هر فصل از اواسط پاییز تا اواسط بهار این دریافت بارندگی را داشته باشد. مثلا اگر در طول فصل پاییز بارندگی مناسبی داشته باشیم ولی در زمستان و بهار بارندگی قطع و یا خیلی کم شود برای درخت انجیر مناسب نیست و این کمبود نیز با آبیاری کمکی باید جبران شود.

رطوبت

میوه انجیر جزئ اقلام خشکباری است و افزایش رطوبت هوا مخصوصا در زمان برداشت انجیر به صورت خشک زیان بار است. زیرا علاوه بر کاهش کیفیت محصول باعث افزایش بعضی از آفت ها مانند شته ، مگس سرکه ، مگس آفریقایی انجیر و انواع شپشک ها می شود.


تکثیر درخت انجیر


 

 

 

 

خاک مناسب کاشت انجیر

انجیر می تواند در بافت های مختلفی از خاک مانند خاک شنی، رسی ، شنی – رسی و لومی رشد نماید. به علت ریشه های باریک و فیبری درخت انجیر، عمق خاک باید حداقل یک تا دو متر باشد. خاک مناسب برای کاشت درخت انجیر باید خاک سبک ، حاصلخیز و دارای زه کشی مناسب باشد. بهترین PH برای خاک انجیر بین ۶ تا ۷/۸ می باشد.

کاشت درخت انجیر

درخت انجیر را به دو روش جنسی و غیر جنسی می توان کشت کرد. روش جنسی شامل کشت بوسیله تخم است که چندان مرسوم نیست. روش غیر جنسی شامل کاشت بوسیله قلمه ، خوابانیدن ، پاجوش و پیوند است. تکثیر بوسیله قلمه بهترین روش کاشت درخت انجیر است. این روش به دو صورت کشت در خزانه و کاشت مستقیم انجام می گیرد.

درخت انجیر

در کاشت قلمه ها گودالی به عمق ۱ متر و عرض ۸۰ – ۵۰ سانتی متر حفر کرده و سپس قلمه ها را در گودال قرار داده و روی آنها خاک می ریزند به طوری که حدود ۵ تا ۱۰ سانتی متر از سر قلمه ها از سطح خاک بیرون باشد. برای ریشه دهی بهتر می توان انتهای قلمه ها را قبل از کاشت در هورمون ریشه زایی قرار داد.

کاشت بوسیله پاجوش و نهال ریشه دار نیز از روش های دیگر کاشت درخت انجیر است. حسن استفاده از قلمه ریشه دار این است که احتمال موفقیت در کاشت را افزایش داده و زمان انتظار برای باردهی درخت کاهش می یابد.

در روش خوابانیدن نیز اگر شاخه درخت قابلیت انعطاف داشت شاخه را خم کرده و بر روی آن خاک می ریزیم و هر چند هفته یکبار خاک را با آب مرطوب می کنیم. اگر شاخه درخت قابلیت انعطاف نداشت مقداری از پوست شاخه را جدا کرده و دور آن را با خاک مرطوب همراه با نایلون می پوشانیم در هر دو روش بعد از ریشه دار شدن قلمه می توان آن را از گیاه مادری جدا کرده و در محل دیگری کاشت.

فاصله کاشت درختان انجیر در حالت دیم حدود ۱۰ متر از یکدیگر است ولی اگر باغ آبی باشد می توان فاصله کاشت را کمتر در نظر گرفت.

کاشت انجیر در گلدان

اگر مکانی برای کاشت درخت انجیر نداشته یاشد نگران نشوید زیرا براحتی می توان درخت انجیر را در گلدان در درون منزل کاشت و نگه داری کرد. از محاسن کاشت درخت انجیر در گلدان ، حفاظت از سرمای شدید زمستانه ، کاهش زمان میوه دهی درخت ، تنظیم اندازه درخت متناسب با فضای داخلی منزل است.

برای کاشت درخت انجیر در گلدان باید مراحل زیر را به ترتیب انجام داد :

۱ – انتخاب گلدان : اندازه گلدان متناسب با فضای داخلی منزل تان باشد. جنس گلدان ها هم می تواند از پلاستیک ، سفال ، چوب و سرامیک باشد. بهتر است گلدان را زیاد بزرگ در نظر نگیرید تا جابجایی آن راحت تر انجام شود.

۲ – تهیه خاک : بهترین خاک برای کشت انجیر در گلدان خاک سبک ، حاصلخیز و با زه کشی بالا است. برای خاک گلدان می توان از خاک های مخصوص قلمه گیری استفاده کرد. مخلوطی از خاک برگ + کوکوپیت + کود کمپوست مناسب کاشت قلمه انجیر در گلدان است. البته از مخلوط ماسه بادی با کود حیوانی کاملا پوسیده نیز می توان استفاده کرد.

۳ – آماده سازی قلمه : قلمه ها را معمولا به طول ۱۵ تا ۲۰ سانتی متر انتخاب می کنند. هم از قلمه ریشه دار هم بدون ریشه می توان استفاده کرد ولی قلمه ریشه دار برای کاشت بهتر است.

مرحله آخر نیز کاشت قلمه در گلدان است می توان همراه با خاک مقداری کود حیوانی پوسیده نیز استفاده کرد.

گرده افشانی درخت انجیر

گرده افشانی یا ” بر دادن ” به معنی انتقال گرده از انجیر نر به سطح کلاله گل های انجیر ماده است. میوه انجیر نهجی گوشتی و آبدار است که گل های نر و ماده در درون این نهج قرار گرفته است.

عمل گرده افشانی در درختان انجیر توسط زنبور بلاستوفاگا صورت می گیرد. این گونه زنبور در درون میوه انجیر نر موسوم به ” بر انجیر ” تخم گذاری می کند. زنبور در زمان خروج از میوه درخت بر انجیر مقداری گرده را با خود حمل می کند پس از خروج از میوه بر زنبور در جستجوی پیدا کردن مکانی برای تخمگذاری وارد میوه انجیر خوراکی ( که انجیر ماده است ) شده و بدین ترتیب عمل گرده افشانی انجام می شود.

برای بهتر انجام شدن عملیات گرده افشانی زمانی که میوه انجیر خوراکی آماده گرده افشانی شد ( اواخر بهار و اوایل تابستان ) باید میوه بر انجیر را از درخت بر چیده و در میان میوه های انجیر خوراکی قرار داد که به این عمل اصطلاحا ” بر دادن ” می گویند.

پیشنهاد مطالعه  بایدها و نبایدهای آبیاری درخت انجیر

میوه های بر انجیر را میتوان در درون قوطی ریخته و آنها را به شاخه درختان انجیر خوراکی آویزان کرد و یا آنها را بوسیله سیم در بین شاخ و برگ درخت قرار داد. در بعضی از مناطق عمل بردادن انجام نمی شود این به این علت است که در این مناطق در اطراف درختان انجیر خوراکی ، درختان بر انجیر وجود داشته و بنابراین عمل گرده افشانی به صورت طبیعی و بدون کمک انسان انجام می شود.


داشت و نگه داری از درخت انجیر


برای نگه داری و حفاظت از درخت انجیر باید یک سری کارها و عملیات از مرحله کاشت قلمه تا رشد کامل درخت انجام گیرد. این مراحل شامل نگهداری درختان از سرما و گرما ، از بین بردن علف های هرز ، شخم زدن ، ایجاد آبگیر ، سفید کردن تنه درختان ، آبیاری ، هرس کردن و مبارزه با آفات و بیماری ها می باشد.

آبیاری درخت انجیر

در صورت دیم بودن باغهای انجیر میزان محصول در سال های مختلف با توجه به میزان و پراکندگی باران متفاوت می باشد. در سال هایی که بارندگی کم باشد میزان محصول در واحد سطح به شدت کاهش می یابد. در این شرایط درخت انجیر احتیاج به آبیاری کمکی دارد.

هر چه میزان بارندگی در طول یک سال کاهش یابد میزان و دفعات آبیاری کمکی افزایش می یابد. علاوه بر باران سالیانه نوع خاک و توانایی نگه داری آب بوسیله خاک ، اندازه درخت ، سن درخت ، میزان گرمای هوا از عوامل تاثیر گذار در میزان و دفعات آبیاری است.

آبیاری کمکی درخت انجیر در طول دو دوره انجام می شود. یکی از آبان تا اسفند ماه که فصل خواب درخت است و دیگری از اسفند تا اواخر فروردین که فصل رشد درخت است. بهترین زمان آبیاری درختان انجیر در فصل رشد است. آبیاری در این دوره باعث افزایش در کیفیت محصول و سلامتی درخت می شود.

آبیاری بیش از حد بخصوص در فصل تابستان خطر بروز بیماری ترشیدگی انجیر و آفلاتوکسین را افزایش می دهد. به علاوه در باغات انجیر دیم به دلیل پایین بودن ریشه درختان خطر آبیاری زیاد در فصل گرما افزایش می یابد.

زیرا با آبیاری زیاد ریشه ها برای جذب رطوبت به سطح خاک می آیند و در آنجا شروع به گسترش می کنند بدین ترتیب به جای رشد ریشه در عمق زمین ، ریشه ها نزدیک به سطح زمین رشد می کنند و در صورت قطع آبیاری احتمال زرد شدن برگ درختان و حتی خشک شدن شاخه درخت زیاد می شود.

هرس درخت انجیر

درخت انجیر را سالیانه یا چند سال یک بار باید هرس کرد. هرس درخت انجیر معمولا به دو منظور انجام می شود ۱- هرس فرم ۲ – هرس بهره برداری

هرس فرم

هرس فرم یعنی هرس درخت به منظور تعیین شکل ، اندازه ، ارتفاع و حجم درخت. این نوع هرس هر چند سال یکبار انجام می گیرد. معمولا درختان انجیر را به دو فرم پایه بلند و پا کوتاه ( بوته ای ) شکل می دهند.

درخت انجیری که شکل بوته ای دارد فاقد تنه اصلی بوده و شاخه های اصلی و بار دهنده به شکل پاجوش به تعداد نسبتاً زیاد از خاک خارج می شوند. برای تربیت درخت به این شکل پاجوش های اضافی را هنگام هرس درخت نباید حذف کرد تا هر کدام از پاجوش ها تشکیل یک تنه دهد.

درخت انجیر

در فرم پایه بلند یک یا چند تنه از درخت به عنوان تنه های اصلی در نظر می گیرند. برای فرم دهی درخت به شکل پایه بلند علاوه بر حذف پا جوش های اضافی ، شاخه های اصلی را در فاصله ۱ متری از سطح خاک هرس می کنند. هر کدام از تنه ها دارای چندین شاخه به عنوان شاخه اصلی است. شاخه ثانویه از شاخه های اصلی نشات می گیرند.

هرس بهره برداری

هرس بهره برداری به منظور افزایش میزان بار دهی ، افزایش اندازه و کیفیت میوه درخت و انجام می شود. هرس باردهی هر ساله انجام شده بنابرین به عنوان هرس سالیانه نیز نامیده می شود. حذف شاخه های خشکیده ، شکسته شده در اثر وزش باد ، حذف شاخه و یا تنه آفت زده و بیمار و حذف شاخه هایی که با هم زاویه کمتر از ۴۵ درجه دارند و درهم پیچیده هستند از جمله نکاتی است که در هرس بهره برداری باید به آن توجه کرد.

حفاظت درخت انجیر در برابر سرما

سالهای اولیه پس از کاشت نهال انجیر حفاظت از نهال ها در برابر سرمای پاییزه و زمستانه اهمیت زیادی دارد. در صورت غفلت از این مسئله نهال دچار سرمازدگی می شود که این موضوع باعث هدر رفت زحمات چندین ساله باغدار خواهد شد.

برای حفاظت قلمه ها و نهال های تازه کاشته شده از سرما می توان از وسایل مختلفی مانند صندوق چوبی ، صندوق های پلاستیکی میوه  ، پارچه های ظخیم ، سنگ چین و برگ درختان نخل استفاده کرد. تقویت نهال و آبیاری مناسب نیز در جلوگیری از سرمازدگی درختان انجیر موثر است.

علف های هرز

با توجه به اینکه عمده ترین رقیب درختان جهت مصرف آب، علفهای هرز می باشد اهمیت علف های هرز به ویژه در سالهایی که میزان بارندگی کم است دوچندان شده و بنابراین کنترل شیمیایی علف های هرز باغات انجیر از اهمیت زیادی برخوردار می باشد.

خسارت علف های هرز در باغات انجیر به شرح زیر می باشد :

  • رقابت بر سر آب و مواد غذایی با درختان
  • تولید مواد سمی برای درختان
  • افزایش جمعیت آفات و بیماری ها
  • ایجاد مشکل در برداشت محصول
  • کاهش کیفیت محصول

یکی از بهترین مواد شیمیایی برای دفع علف های هرز علف کش رانداپ است. بهترین غلظت علف کش رانداپ، ۸ لیتر در هکتار به همراه سولفات آمونیم ۵ درصد است. بهترین تاریخ برای مبارزه و کنترل شیمیایی علف های هرز باغات انجیر اردیبهشت ماه می باشد.

شخم زدن باغات انجیر

شخم زدن باغات انجیر در سال های اخیر به مراتب مهم تر از دهه های قبل می باشد زیرا این موضوع علاوه بر افزایش کمیت و کیفیت میوه ، جهت نگهداری درختان انجیر از خشکسالی نیز می تواند مؤثر واقع شود. بنابراین یکی از عملیاتهای مهم در باغات انجیر به خصوص اگر خاک باغ خاکی رسی و سنگین باشد عملیات شخم زدن زمین است.

بهتر است باغات انجیر را در طول فصل پاییز با اولین بارش پاییزه شخم زد تا حداکثر استفاده از بارش بارانهای زمستانی صورت گیرد. در صورت انجام شخم در اراضی شیبدار ، باید شخم حتما در جهت عمود بر شیب باشد تا منجر به فرسایش خاک نگردد. از انجام شخم در اواسط بهار و تابستان باید خودداری شود.

خاک دادن

خاک دادن به درختان انجیر دارای محاسن زیادی است از جمله :

  • خاک قدیمی موجود در محل آبگیر درختان با خاک بکر و دست نخورده جدید، که به تغذیه درخت کمک می کند تعویض می شود.
  • حجم خاک در اختیار ریشه به مراتب بیشتر از قبل می شود و به ریشه دهی بهتر درختان کمک می کند.
  • رطوبت بیشتری در خاک ذخیره شده و این برای رشد درخت انجیر می تواند مناسب باشد.
  • خاک دادن درختان در اراضی شیبدار، مانع ایجاد روان آب و باعث استفاده حداکثری از آب باران می شود.
  • خاک دادن باعث می شود خاک سنگلاخی و صخره ای و کم عمق اراضی کوهستانی را به خاک مرغوب تر تبدیل کرده و منجر به نفوذ بیشتر ریشه در خاک می شود و بستر بهتری جهت درختان فراهم می گردد.

سفید کردن تنه درخت

برای سفید کردن تنه درخت انجیر میتوان از کائولین یا رنگ استفاده کرد. از جمله فواید سفید کردن درخت انجیر عبارتند از :

  1. محافظت از درختان در مقابل سرمای زمستانه
  2. محافظت از درختان در مقابل آفتاب سوختگی و تنش حرارتی زمستانه
  3. محافظت از درختان در مقابل ترک خوردگی تنه
  4. محافظت از درختان در مقابل آفات چوبخوار
  5. محافظت از تنه درختان در مقابل جوندگان
  6. افزایش طول عمر درختان
  7. محافظت و پیشگیری از بیماری های باکتریایی درختان
  8. محافظت و جلوگیری از زمستان گذرانی کرم های میوه

بیماری ها و آفات درخت انجیر


درخت انجیر

بیماری موزائیک انجیر

مخربترین بیماری درخت انجیر بیماری موزائیک است. نشانه های بیماری در برگ ها به صورت لکه های کوچک سبز تیره و یا سبز کم رنگ که دارای طرح موزائیکی هستند ظاهر می گردد. ناقلین بیماری موزائیک انجیر کنه اریوفید ، شته ها و شپشک ها هستند.

هیچ گونه مبارزه شیمیایی موثر در از بین بردن ویروس موزائیک انجیر وجود ندارد و تنها راه برای مبارزه با این بیماری کنترل جمعیت کنه و شته ناقل بیماری و انجام بعضی از روش های بهداشتی است.

روش های بهداشتی مبارزه با بیماری موزائیک انجیر :

  • استفاده از پایه ها و قلمه های سالم
  • تقویت درخت و آبیاری مناسب آن
  • گرما درمانی ، با در معرض قرار دادن نهال انجیر ریشه دار آلوده در دمای ۳۸ درجه سلسیوس به مدت ۸ هفته
  • نابود کردن فوری تک درختان آلوده در باغات به منظور جلوگیری از گسترش بیماری
  • مواظبت مداوم باغات انجیر به ویژه باغات جدید به منظور جلوگیری از انتشار بیماری
  • خرید نهال از نهالستانهای مطمئن و غیر آلوده که در این مورد لازم است نهالستانها زیر نظر یک مرجع علمی و با کادر مجرب قرار گیرد.
  • ضد عفونی ابزار کار باغبانی مانند قیچی باغبانی، اره و . . .

ترشیدگی میوه انجیر

میوه انجیر مبتلا به بیماری ترشیدگی میوه انجیر ، مزه ترش و بوی تخمیر و گندیدگی شدیدی پیدا کرده و از سوراخ ته آن، مایع لزج صورتی و یا زرد رنگی خارج می گردد. در اثر فعالیت این بیماری تمام گوشت و مواد داخل انجیر تخمیر شده و تغییر ماهیت داده و بوی الکلی به خود می گیرد و در درون میوه کرم های کوچکی دیده می شود.

مگس های سرکه که عامل انتقال این بیماری هستند دارای رنگ زرد یا قهوه‌ای با چشمان قرمز آجری و حلقه‌های سیاه در عرض بدن شان هستند. ماده‌ها نزدیک به ۲٫۵ میلی‌متر طول دارند و نرها کمی کوچک‌تر با پشت تیره‌تر هستند. مگس سرکه ، به بوی تخمیر و سرکه واکنش نشان داده و جلب آن می‌شوند. کنترل مگس سرکه منجر به جلوگیری و پایین آمدن میزان خسارت بیماری ترشیدگی انجیر می گردد.

پیشنهاد مطالعه  بیماری ترشیدگی میوه انجیر

بیماری شانکر درخت انجیر

عامل بیماری شانکر یک نوع قارچ به نام ” phomopsis sp ” است که از محل زخم های هرس به درخت وارد شده و باعث آلودگی درخت انجیر می شود. این نوع قارچ به آرامی بین پوست و بافتهای چوبی گسترش پیدا می کند. مهم ترین علامت این بیماری مشاهده صمغ روی تنه و شاخه ها می باشد. پوست درخت انجیر در محل آلوده شکافته می‌شود و صمغی بد بو از محل شکاف خارج می گردد.

آلودگی در محل زخم ناشی از هرس ، حشره ، عوامل مکانیکی ، سرمازدگی و یا آفتاب سوختگی بوجود می آید. برای مبارزه با بیماری شانکر انجیر می توان زخمهای ایجاد شده درهنگام هرس را پس از گذشت یک شبانه روز با مخلوط بردو (۵۰-۶-۶) به همراه مواد چسباننده سمپاشی کرد.

بیماری زنگ انجیر

قارچ عامل بیماری زنگ انجیر برای تکثیر و گسترش به سطح برگ احتیاج دارد. این بیماری در صورت تشدید باعث ریزش زود هنگام برگ درختان انجیر می شود. در این بیماری ابتدا تعدادی لکه زرد در سطح بالای برگها ایجاد می شود با گسترش بیماری ، تعداد لکه ها افزایش پیدا کرده و تمام سطح برگ را فرا می گیرند. در ادامه رنگ لکه ها تغییر کرده و قهوه ای رنگ می شوند.

مبارزه

  • از بین بردن برگ های دچار بیماری
  • با هرس کردن مداوم و سالیانه درخت باعث بهبود تهویه در بین شاخه های درخت شوید.
  • از بین بردن علفهای هرز برای کاهش رطوبت اطراف درختان
  • سم پاشی درختان

کنه تارتن انجیر

کنه تارتن انجیر با تغذیه از شیره سلولی برگ به آن آسیب می رساند. این آفت در صورت طفیان ، موجب برگ ریزی و خزان زودرس درخت انجیر خواهد شد که در این صورت میوهای انجیر نارس مانده و در نهایت می ریزند. کنه انجیر سلولهای پارانشیم برگ را سوراخ کرده و محتویات آن را می مکد و بدین صورت مواد غذایی مورد نیاز خود را تأمین می کند.

کنه تارتن انجیر ، کنه هایی ریز و به رنگ زرد کاهی متمایل به سبز که گاهی اوقات چندین لکه تیره رنگ در دو طرف بدن آنها مشاهده می شود. برای مبارزه با کنه انجیر می توان از سموم و کنه کش های مختلفی مانند سم انویدوراسپید ، کنه کش هگزاتیازوکس ، بروموپروپیلات ، آباماکتین استفاده کرد. 

کنه اریوفید درخت انجیر

کنه اریوفید انجیر با تغذیه از کلرفیل یا همان سبزینه برگ درختان انجیر باعث آسیب رساندن به آنها می شود. علائم ویروسی ایجاد شده توسط این کنه به صورت کوچک و نارس ماندن میوه ، زردی برگ های آلوده و اختلال در رشد ساقه های جوان است.

بدن این کنه باریک ، دوکی شکل و به رنگ سفید متمایل به زرد است. با توجه به فرم و محلی زمستان گذرانی این آفت انجیر که به صورت بالغ در زیر فلسهای جوانه برگی است می توان همزمان با باز شدن جوانه های برگ و با استفاده از گوگرد جمعیت کنه را کنترل نمود.

پروانه برگ خوار انجیر

این پروانه فقط بر روی درختان انجیر فعالیت دارد. لاروهای آفت برگ خوار انجیر از پارانشیم برگ تغذیه می کنند. البته ممکن است لاروها به ندرت از میوه های جوان نیز تغذیه کنند و باعث خسارت به میوه ها نیز شوند.

حشره کامل ، شب پره کوچکی است که عرض آن با بالهای باز از ۲۰ میلی متر تجاور نمی کند. بالهای جلویی قهوه ای مایل به قرمز و در جهت عرضی آن یک نوار سفید که به طور نامرتب مقطع می باشد قرار دارد. در اکثر نواحی کشور ما پروانه برگ خوار انجیر آفت قابل توجه نمی باشد و آلودگی محدود به مناطق کوچک و منطقه ای است.

سوسک چوب خوار انجیر

سوسک چوبخوار انجیر به ندرت به درختان سالم و قوی حمله می کند. بلکه اغلب درختان پیر و ضعیف که شیره گیاهی در آنها به کندی جریان دارد را مورد حمله قرار می دهد. آسیب این آفت از اغلب نقاط خاورمیانه، شمال آفریقا و جنوب روسیه گزارش شده است

درخت انجیر درخت انجیر درخت انجیر درخت انجیر درخت انجیر درخت انجیر

۱ – بیماری موزئیک انجیر ۲ – بیماری شانکر انجیر ۳ – مگس انجیر آفریقایی ۴ – سوسک چوبخوار انجیر ۵ – بیماری زنگ انجیر ۶ – شپشک ستاره ای انجیر

مگس میوه انجیر

لارو مگس میوه انجیر با ایجاد منافظی در پوست و میوه از گوشت میوه تغذیه می کند. در اثر حمله این آفت میوه ها اغلب فاسد شده و بر روی زمین می ریزند. حشره کامل ، مگسی کوچک به رنگ سیاه فلزی شفاف است که طول آن به ۳/۵ تا ۴/۵ میلی متر و عرض آن با بالهای باز به ۸ میلی متر می رسد.

میزان حساسیت ارقام مختلف انجیر نسبت به آفت مگس میوه انجیر متفاوت است. برای مبارزه شیمیایی با این آفت می توان در ارقام حساس انجیر با استفاده از سم دیپترکس و با غلظت ۱/۵ درهزار یا سم دیازینون و پرمترین اقدام به سمپاشی کرد. باید توجه داشت که زمان سمپاشی هم زمان با رسیدن میوه های انجیر باشد.

سوسک شاخک بلند انجیر

خسارت آفت سوسک شاخک بلند انجیر به حدی است که در صورتی که به موقع، نسبت به مبارزه با آن اقدام نشود منجر به خشک شدن درختان انجیر می شوند. حشره کامل ، سوسکی است به طول ۴ – ۳/۵ سانتیمتر به رنگ قهوه ای متمایل به سیاه ، دارای شاخک ها بزرگ و پیش قفسه سینه نسبتا عریض.

لارو این حشره با حمله به درختان انجیر باعث خسارات شدیدی به آنها می شود. برای مبارزه با این آفت از روش های مکانیکی استفاده می کنند.

مگس آفریقایی انجیر

مگس هایی به طول ۳ تا ۴ میلی متر و معمولا به رنگ قهوه ای می باشند که عموما در اطراف سبزیجات و میوه جات در حال تخمیر دیده می شوند. مگس های آفریقایی انجیر بومی مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری آفریقا و آسیا هستند.

ماده های بالغ این حشرات توسط تخم ریز خود بافت گیاه را تخریب می کنند. و تخم های خود را در زیر پوست میوه های انجیر قرار می دهند که به این ترتیب همزمان با رسیدن میوه ها، لاروهای مگس به درون میوه نفوذ کرده و با تغذیه از گوشت میوه باعث ایجاد خسارت در محصول می شوند.

مبارزه

استفاده از ترکیب جلب کننده پروتئین هیدرولیزات همراه با مالاتیون (۲ درهزار) درون بطری پلاستیکی که دارای چند منفذ باشد. و در ارتفاع مناسب ( ۱ تا ۲ متری) در قسمتهای بیرونی شاخساره درخت آویزان شده اند یکی از تله شکار مگس انجیر آفریقایی است.

شپشک انجیر

درختان مورد حمله آفت شپشک ستاره ای انجیر معمولا پس از ۵ – ۴ سال خشک می شوند. این آفت ترشحات عسلک مانندی بر روی برگ ها ، شاخه ها و تنه از خود باقی می گذارند. درختان مبتلا به این آفت زودتر از درختان سالم منطقه خزان می‌کنند و میوه های آنها نیز ریز و چروکیده می شود.

شپشک انجیر زمستان را به صورت پوره های سن ۲ در روی سرشاخه های جوان درختان انجیر سپری می کنند. در اواخر فروردین هم زمان با افزایش دما پوره ها شروع به تغذیه از شیره نباتی درختان انجیر می کنند. هرس سر شاخه های آلوده و سوزاندن آنها در اواخر زمستان می تواند نقش موثری در کنترل این آفت درخت انجیر داشته باشد.


شته انجیر

شته ها با فرو کردن خرطوم خود در پارانیشم برگ ها و جوانه های انتهایی از شیره گیاهی درختان تغذیه می کنند. تعداد اندک شته ها به درخت آسیبی وارد نمی کند ولی وجود آفت مخصوصا اگر میزان آن بالا باشد منجر به ایجاد شیره ( عسلک ) که مایعی چسبناک و شفاف است بر روی برگها و میوه ها می شود. 

سمپاشی منحصرا بر روی درختان آلوده انجام شود که در این گونه موارد لازم است از سموم شته کش اختصاصی استفاده شود. سم پریمور با غلظت ۰/۵ تا ۰/۷۵ در هزار تأثیر خوبی در کنترل شته انجیر دارد.

از دیگر آفات انجیر می توان مورچه ، موریانه ، پرندگان ، کرم به ، مینوز انجیر را نام برد.

فواید انجیر


پوستی جوان تر ، موهای شاداب و هضم بهتر غذا ، افزایش استحکام استخوان ها ، بهبود فعالیت سیستم گوارشی تنها بخشی از فواید انجیر است. انجیر خشک حاوی آب کمتری نسبت به انجیر تازه است ، بنابراین میزان کالری ، قند و مواد مغذی آن نسبت به انجیر تازه بیشتر است. 

انجیر یکی از غنی ترین منابع گیاهی انواع ویتامین ها و مواد معدنی از جمله : ویتامین A ، ویتامین C ، ویتامین K ، ویتامین های گروه B ، پتاسیم ، منیزیم ، فلز روی ، فلز مس ، منگنز و آهن است.

  • انجیر بخاطر داشتن کلسیم برای استخوان ها بسیار مناسب است
  • باعث بهبود سیستم ایمنی بدن می شود
  • انجیر خشک باعث جوانی پوست و شادابی موها می شود
  • آنتی اکسیدانهای موجود در انجیر باعث بهبود حافظه می شود
  • انجیر با کاهش میزان استروژن موجب سلامتی بانوان می شود
  • موجب درمان کم خونی می شود
  • متابولیسم بدن را افزایش می دهد
  • انجیر باعث کاهش سطح کلسترول بد می شود
  • انجیر باعث کاهش فشار خون می شود
  • انجیر با کاهش میزان رادیکال های آزاد موجب بهبود شرایط قلبی می شود
  • کاهش خطر ابتلا به سرطان
  • افزایش میل جنسی
  • درمان یبوست
  • تقویت عضلات
  • درمان درد سینه
  • از بین برنده بوی بدن دهان
    خاصیت رقیق کنندگی خون
  • از برگ انجیر برای التیام جراحات و زخم ها و جوش خوردن سریع زخم های سطحی استفاده می شود.
  • به واسطه داشتن میزان زیادی روی از ریزش موهای سر جلوگیری می کند.
  • انجیر کم کالری و بدون چربی است.

انجیر بخشی از خانواده توت (Moraceae) است. اگر نسبت به سایر میوه های خانواده توت مانند جک فروت ، پرتقال Osage و شکر سیب حساسیت دارید ، ممکن است به انجیر نیز حساسیت داشته باشید.

اشتراک گذاری در :

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on telegram
به این مطلب امتیاز دهید :
5/5
شاید این مطالب را هم بپسندید

4 دیدگاه دربارهٔ «هر آنچه در مورد درخت انجیر باید بدانید»

  1. سجاد قاسمی

    احسنت بر شما، امیدوارم این اطلاعات تکمیل تر بشه و همیشه به روز باشید. خیلی استفاده کردم

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به بالای صفحه بردن

دانلود رایگان کتاب مدیریت آبیاری در باغات

برای دانلود ایمیل خود را وارد کنید