کاشت ، هرس ، آفات و بیماریهای درخت سیب

درخت سیب
اشتراک گذاری

سیب از خانواده گل سرخیان(Rosaceae) ، زیر خانواده پوموئیده (Pomoideae) و جنس مالوس (Malus) است. درخت سیب در بیش از ۶۰ کشور دنیا کشت می شود.

اقلیم مناسب و سازگار برای تولید این محصول مناطق کوهستانی است. کشور ایران به دلیل برخورداری از مناطق مرتفع و مناطق بسیار گسترده کوهپایه ای از مناسب ترین مکان ها برای پرورش سیب است.

عوامل موثر محیطی در کشت درخت سیب

۱ – ارتفاع از سطح دریا

در کشت و پرورش سیب به منظور تولید محصول با کیفیت بالا، مهمترین عامل اقلیمی ارتفاع از سطح دریا است. تحقیقات متعدد انجام شده در سطح جهانی و نیز در نقاط مختلف کشور نشان داده است که با افزایش تدریجی موقعیت باغ از نظر ارتفاع از سطح دریا کیفیت سیب افزایش می یابد.

۲ – شیب زمین

شیب موجود در کوهپایه ها موجب سرازیر شدن سرما و مه به عمق دره در پایین دست می گردد و به این ترتیب از سرمازدگی گل ها و میوه های تازه تشکیل یافته در ارتفاعات بالا جلوگیری می شود.

یکی از روش های ایجاد باغ در اراضی شیب دار، تراس بندی است. برای تراس بندی باید به گونه ای عمل شود که با ایجاد قطعات معین پلکانی، قدرت تخریبی رواناب سطحی مدیریت شود.

۳ – نیاز آبی درخت سیب

نیاز آبی درختان براساس سن درخت، نوع رقم درخت ، شرایط خاک ، میزان مواد آلی خاک ، شرایط اقلیمی منطقه و ارتفاع از سطح دریا متفاوت است. در بسیاری از باغ های میوه کشور دوره آبیاری در یک دوره ۱ تا ۲ هفته ای انجام می شود.

۴ – سرما

برای کاشت درخت سیب نباید سرمای زمستانه به کمتر از ۲۲ – تا ۲۳ – درجه سانتی گراد در منطقه مورد نظر برای احداث باغ سیب برسد

۵ – حداکثر دما

برای احداث باغ سیب حداکثر دمای روزانه منطقه کاشت نباید به بیشتر از ۴۰ درجه سانتی گراد برسد. باید توجه داشت که دمای روزانه بیش از ۴۰ درجه سانتی گراد طی روزهای متوالی همراه با شب های گرم در فصل تابستان موجب ریزش شدید محصول، زرد شدن و ریزش برگ درختان سیب و غیر اقتصادی شدن پرورش و تولید سیب می شود.

درخت سیب چند سالگی میوه می دهد

درخت سیب

محصول دهی درختان سیب بستگی به عوامل متعددی مانند رشد درخت ، خاک درخت ، آب و هوا ، نوع رقم درخت و میزان آبیاری و تغذیه درخت دارد. ولی به طور کلی یک درخت سیب در سن ۵ سالگی شروع به باردهی می کند.

هرس درخت سیب

انجام عملیات هرس به طور معمول وقت و نیروی کارگری زیادتری نسبت به سایر عملیات مدیریت باغ را به خود اختصاص میدهد. گرچه به طور معمول درختان هرس نشده در ابتدا زودتر به بار می نشینند و در آنها جوانه های بیشتری تبدیل به میوه خواهند شد، ولی در صورت ادامه این وضعیت و عدم هرس، تعداد میوه های بدون کیفیت با رنگ و اندازه نامناسب در سالهای بعد افزایش می یابد.

از سوی دیگر، رشد رویشی درخت کم شده و دچار ضعف و کمبود مواد غذایی می گردد و در نهایت رشد سرشاخه ها و ساقه ها به طور کامل متوقف می گردد. پس از یکی دو سال در میزان تولید محصول هم نقصان حاصل می شود. هدف اساسی و اولیه هرس درختان اختصاص یک شکل کلی به اسکلت درخت و شاخه بندی آنها از ابتدای کاشت است.

برای آشنایی با نحوه هرس درختان می توانید مقاله آموزش هرس کردن درختان که قبلا از سایت انجیرستان منتشر شده را مطالعه بفرمایید

اهداف هرس درخت

  • شکل دهی به درخت
  • افزایش میزان باردهی
  • بازکردن شاخه ها جهت ورود و توزیع بهینه نور و اکسیژن درون تاج درخت
  • ایجاد تعادل بین رشد اندامهای رویشی و شاخه های بارور در کل درخت.
  • افزایش میزان گل دهی درخت با افزایش نسبت جوانه های گل نسبت به جوانه های رویشی.
  • بهبود کیفیت گلها از نظر تولید گرده و تخمدان برای باروری و میوه دهی مناسب.
  • بهبود کیفیت میوه از نظر رنگ، اندازه و شکل میوه.
  • ایجاد تعادل بین حجم ریشه ها و اندازه تاج.
  • مبارزه مکانیکی با آفات و بیمار یها با استفاده از قطع، جمع آوری و سوزاندن شاخه های آلوده.

انواع هرس بر اساس فصل یا زمان هرس

هرس از نظر زمان انجام به دو دسته کلی هرس خشک (زمستانه) و هرس سبز (تابستانه) تقسیم می شود.

هرس خشک یا زمستانه

بیشترین حجم هرس در دوره خواب درختان تحت عنوان هرس خشک انجام می گیرد. به طور معمول این نوع هرس در باغهایی که رشد رویشی زیادی داشته و بار کمتری میدهند انجام می شود. برخلاف محدودبودن شدت هرس در هرس سبز درختان، هرس خشک در زمستان میتواند از شدت بیشتری برخوردار باشد.

از آنجا که انجام هرس قبل از سرمای شدید موجب افزایش خسارت درختان هرس شده می شود، زمان مناسب هرس زمستانه در اواخر دوره خواب (نزدیک بهار) توصیه می شود. باید دقت شود در مناطق مرتفع کوهستانی با بهار دیررس، میتوان هرس خشک را به فروردین و سپری شدن خطر وقوع سرماهای شدید زمستانه موکول نمود.

تاخیر در انجام هرس زمستانه یعنی پس از بازشدن و رشدجوانه ها نه تنها موجب ریزش جوانه های گل و کاهش باردهی می شود، بلکه منجر به آسیب رشد رویشی درختان سیب نیز می گردد. میزان رشد سالانه شاخه های یکساله درخت، تعیین کننده شدت هرس خشک می باشد.

این بدان معنی است که اگر شاخه های یک ساله درخت، رشد زیادتری داشته باشند، باید مقدار کمی از شاخه برداشته شود و جوانه بیشتری روی آن نگهداری شود و برعکس در درختانی که شاخه های یک ساله رشد و نمو کمتری دارند باید در زمستان بلند هرس شوند یعنی تعداد جوانه ی کمتری روی آنها نگهداری شود.

هرس نگهداری، سبز یا تابستانه

هرس تابستانه درختان سیب ، مکمل هرس زمستانه می باشد و در تولید میوه و تنظیم باردهی مؤثر است. این نوع هرس به طور معمول، پس از باز شدن کامل برگها شروع می شود و تا پس از برداشت محصول ادامه می یابد.

درخت سیب

مهم ترین ویژگی هرس سبز در انجام به موقع آن نهفته است، زیرا تأثیر مثبت هرس سبز، فقط به انجام آن در مقطع زمانی خاصی از رشد رویشی و یا در برهه خاصی از مراحل زایشی بستگی دارد.

عملیات عمومی هرس نگهداری

  • حذف کامل شاخه های نابه جا، رقیب، سایه انداز و متراکم در اواخر خرداد تا مرداد.
  • حذف یا ساماندهی نرکها: نرک هایی که به دلیل قدرت رویشی زیاد از ورود نور به داخل اسکلت درخت جلوگیری می نمایند، باید حذف گردند.
  • قطع نوک شاخه های علفی جانبی در حال رشد
  • حذف تعداد اضافی شاخه های علفی در بخشهای متراکم
  • نکته بسیار مهم در هرس تابستانه پرهیز از قطع سرشاخه های در حال رشد است، بریدن سر شاخه های بیرونی در طول فصل رشد موجب جارویی شدن سر شاخه های و تراکم شاخ و برگ در زیر محل برش خواهد شد.

هرس شکل دهی یا هرس فرم 

در صورت عدم انجام هرس شکل دهی و شروع باردهی، درختان هرس نشده تا سن ۳ سالگی میوه بیشتری نسبت به درختان هرس شده تولید می کنند ولی میوه های آنها دارای اندازه کوچک است ؛ همچنین فعالیتهای رویشی درختان میوه هرس نشده در دراز مدت کاهش می یابد و همزمان کمیت و کیفیت میوه نیز دچار نقصان می گردد و علاوه بر این باردهی نیز شدت می یابد.

هدف هرس شکل دهی عبارت از تنظیم و شکل دادن اسکلت اصلی درخت است. هرس شکل دهی از بدو کاشت نهال تا سن سه الی چهار سالگی و بعد نیز ادامه می یابد. حتی الامکان باید شکل تربیت انتخاب شده با شکل و شاخه بندی طبیعی درخت سیب در هر رقم نزدیک باشد.

شکل دوکی ، جامی و محور مرکزی تغییر یافته از انواع پر کاربرد هرس فرم دهی درختان سیب است.

اکثر درختان سیب شکلهای تربیت جامی و محور مرکزی تغییر یافته را بیشتر می پسندند. این دو نوع فرم تربیت موجب استحکام شاخه ها، افزایش کمیت و کیفیت میوه ها میگردد. در سال های اخیر شکل تربیت دوکی نیز مورد استقبال قرار گرفته است.

برای هرس شکل دهی در هر فرم تربیت، شاخه های نامطلوب حذف و شاخه هایی که از موقعیت خوبی روی درخت برخوردارند نگاه داشته می شوند. در تربیت درختان از ابتدای هرس شکل دهی باید به صورتی باشد که ورود نور به تمام تاج بویژه بخش میانی درخت ممکن باشد.

نهال هایی که از خزانه به زمین اصلی منتقل می شوند به دلیل تفاوت در خصوصیات ظاهری ممکن است دارای یک تنه صاف و بدون انشعاب بوده یا دارای شاخه های فرعی نامناسب باشند. وجود تعداد انشعابات مناسب در طول تنه جهت تشکیل اسکلت و شاخه بندی درخت اهمیت بسیار زیادی دارد.


مراحل هرس شکل دهی آن ها پس از احداث باغ طی چهار سال متوالی به صورت زیر اجرا می شود:


سال اول، کاشت و سربرداری


نهال کاشته شده در سال اول از ارتفاع ۳۰ تا ۹۰ سانتی متری سربرداری می شوند. نهالهای پایه بذری سیب به طور معمول از ارتفاع ۷۰ تا ۸۰ سانتی متری سر برداری می شوند. استفاده از چسپ باغبانی و پانسمان محل برش از اتلاف رطوبت تنه و ایجادشوک به نهال و آلودگی به بیماری های قارچی جلوگیری میکند. به منظور ایجاد یک تنه راست و بدون انحنا در فاصله ۱۵ سانتیمتری از تنه می توان از قیم استفاده کرد.


سال دوم، شاخه بندی نهال


در سال دوم شاخه های اصلی به صورت زیر انتخاب می شوند:


تعیین شاخه های اصلی بالایی و پایینی


فاصله پایینترین شاخه اصلی از سطح زمین نباید از ۳۰ سانتی متر کمتر و بالاترین شاخه اصلی نیز در حدود ۸۰ سانتی متری سطح زمین در محل مناسب انتخاب شود.


تعیین تعداد بازوها یا شاخه های اصلی نهال


در شکل تربیت جامی به طور معمو ل ۳ تا ۵ شاخه اصلی یا باز و به فاصله حدود ۱۰ سانتی متر از یکدیگر زیر محل سربرداری انتخاب میشوند. در این فرم تربیت اگر سه شاخه اصلی به عنوان بازو انتخاب شوند، زاویه بین بازو های اصلی ۱۲۰ درجه، و اگر ۴ یا ۵ شاخه اصلی به عنوان بازو انتخاب شوند، این زاویه ها به ترتیب معادل ۹۰ تا ۷۰ درجه باید تنظیم شوند.

در شکل تربیت محور مرکزی تغییر یافته درخت سیب فاصله شاخه ها ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتری هم، اطراف محور اصلی در یک طبق باقی گذاشته میشوند. در صورت رشد نهال در سال دوم مشابه طبق اول در یک فاصله حدود ۳۰ سانتیمتری به صورت مشابه تکرار میشود. بقیه شاخه ها در فواصل بین طبقها و شاخه های انتخاب شده حذف می شوند.


سال سوم، هرس نگهداری


با پایان عملیات هرس شکل دهی در سال دوم طی سال سوم شکل اسکلت اصلی درخت به طور کامل مشخص می شود و عملیات هرس منحصر به موارد زیر می شود:

  • حذف شاخه های نامناسب
  • سربرداری شاخه های مناسب: شاخه های مناسب باقی مانده از یک سوم انتهایی آن ها باید هرس شوند
  • تنظیم فاصله و زاویه شاخه ها از یکدیگر
درخت سیب


سال چهارم، هرس نگهداری


به طور کلی عملیات هرس درخت سیب در سال چهارم ، مشابه سال سوم است و باید در این سال و سال های بعد به نکات مهم و اساسی توجه کرد از جمله:

  • جلوگیری از ایجاد شاخه های با فاصله ی بسیار نزدیک به هم
  • حذف شاخه های بزرگ که در روی شاخه اصلی در محل نامناسبی رشد یافته اند
  • حذف شاخه هایی که در اثر سرمازدگی و یا خشکیدگی و یا در اثر حمله آفات و امراض و شکستگی صدمه دیده اند

هرس باردهی درخت سیب

هدف از هرس باردهی عبارتند از

  • تشکیل جوانه های گل ده و تولید میوه
  • ایجاد تعادل بین رشد رویشی درخت و مقدار محصول
  • تولید میوه همراه باحفظ کیفیت محصول

نکاتی در مورد هرس باردهی

  • زمان هرس باردهی: به طور کلی هرس باردهی بلافاصله پس از شروع هرس شکل دهی آغاز میشود ، هرس باردهی در پایه های بذری از سال چهارم ولی در نهال های پایه قلمه ای از سال دوم شروع می شود.
  • شدت و نوع هرس، متناسب با سن درخت و نوع رقم قابل تغییر است.
  • باردهی شاخه ها به تدریج همراه با تکمیل اسکلت بندی درختان سیب شکل می گیرد بنابراین با دخالت در رشد و نمو شاخه های بارده به وسیله هرس باردهی، از رشد شاخه های نا به جا تولید شده جلوگیری می شود
  • در هرس باردهی درختان سیب بهتر است از موقعیت و شکل انواع جوانه ها و شاخه های موجود روی درختان سیب (بارده و غیربارده) شناخت مناسب داشته باشد.
  • دانستن محل جوانه ی گل و چگونگی رشد شاخه های یک رقم برای تعیین نوع هرس امری حیاتی است.
  • برخلاف هرس شکل دهی، شدت هرس در هرس باردهی خیلی ضعیف است و فقط به حذف و یا کاهش تعداد بیش از حد جوانه های گل محدود میشود.
  • انجام عملیات تنک گل و میوه با هدف تنظیم باردهی سالانه.

هرس جوان سازی

عمر اقتصادی درختان سیب حداکثر ۴۰ سال است که پس از آن به دلیل فرسوده شدن ریشه ها و شاخه های بارده بایستی اقدام به حذف تدریجی درختان مسن کرد. به طور معمول درختان مسن به علت عدم مدیریت صحیح و یا رهاشدن، دچار ضعف میشوند و به دنبال آن تحت تاثیر حمله آفات، سرمازدگی، خشکی و در نهایت فرسودگی زودرس میشوند. در این شرایط ، هرس جوان سازی راهکار مناسبی است.

هرس جوان سازی به دو شکل زیر قابل انجام است:

الف) جوان سازی یکباره: از طریق هرس شدید شاخه های اصلی و یا حذف یک سوم تا یک چهارم کل شاخه های بیرونی تشکیل دهنده تاج درخت انجام میشود. درختان در فصل رویشی بعد، به دلیل برخورداری از ساختمان ریشه های قویتر و امکان جذب آب و املاح بیشتر قادر به تولید تعداد قابل ملاحظه ای از شاخه های قوی، شاداب خواهند بود.

ب) جوان سازی تدریجی: چنانچه ۵ شاخه اصلی روی درخت وجود داشته باشد، میتوان در هر سال حداکثر دو عدد از بازوها را از محل مناسب قطع نمود. به این ترتیب طی دو تا سه سال درخت به صورت کامل به حالت جوان برمی گردد.

آفت های درخت سیب

کرم سیب

کرم سیب در واقع دانه خوار است و برای رسیدن به دانه از بافت میوه هم تغذیه می نماید. حمله کرم سیب میتواند موجب ایجاد خسارت به رنگ زمینه و عدم رنگ گیری به دلیل خوردن دانه سیب و ایجاد یک بافت سیاه روی سطح میوه گردد.

درخت سیب


مدیریت و کنترل آفت

پاک کردن و از بین بردن پوسته های موجود روی تنه و شاخه های درختان برای از بین بردن پناهگاه زمستانی آفت.

بستن گونی دور تنه درخت، بازدید مرتب و از بین بردن لاروهایی که جهت شفیره شدن به این محل ها پناه می آورند. جمع آوری میوه های آلوده از کف باغ و روی درختان در طول سال و سوزاندن آن ها.


کنترل شیمیایی:

به منظور مبارزه شیمیایی از یکی از سموم زیر استفاده میشود:

  • فوزالن (زولون) با %۳۵ = EC و با غلظت ۱/۵ در هزار
  • آزینفوس متیل ( گزاتیون ) با %۲۰ = EC و با غلظت ۲ در هزار
  • دیازنون با % ۶۰ = EC و با غلظت ۱ در هزار
  • دیازینون با %۴۰ = WP و با غلظت ۱/۵ در هزار
  • آزینفوس متیل با %۲۰ = WP و با غلظت ۲ در هزار

 آفت لیسه سیب

این آفت سرمادوست است و در نتیجه حشره ای مخصوص ارتفاعات است. درخت سیب میزبان اصلی این آفت است ولی گاهی به درختان گلابی، آلو، بادام و گوجه نیز خسارت میزند.


چگونگی خسارت


لیسه سیب زمستان را به صورت لارو در زیر پوستکها یا پوسته های چوبی درخت میگذراند. در اوایل بهار ، لاروها پوستک را سوراخ و از آن خارج می گردند. لاروها به حد فاصل بین دو غشاء تحتانی و فوقانی برگ رفته و از پارانشیم برگ تغذیه می کنند و فقط رگبرگ ها را به جا می گذارند. لاروها در این هنگام از خود تارهایی می تنند که حالت تار عنکبوتی به درخت می دهد.


کنترل شیمیایی:

به منظور کنترل شیمیایی پس از متورم شدن جوانه ها و درست قبل از بازشدن گل ها از سموم زیر استفاده می شود:

  • مالاتیون با %۵۷ = EC و با غلظت ۲ در هزار
  • آزینفوس متیل (گوزاتیون) با %۲۰ = EC و با غلظت ۲ در هزار

مینوز لکه گِرد درخت سیب

این حشره تاکنون در استانهای تهران، مرکزی، گلستان، خراسان، آذربایجان، اصفهان و منطقه شاهرود دیده شده است.فعالیت این حشره تاکنون روی درخت سیب، گلابی، به، گیلاس، آلبالو، گوجه، آلو، ازگیل و تمشک دیده شده است.

لاروها سطح زیرین برگ را سوراخ کرده و داخل پارانشیم برگ شده و خود را به سمت سطح بالایی برگ می رسانند. حرکت لار وها باعث ایجاد دالانهای قهوه ای و تیره در برگ میشود. فضولات لاروی در مسیر حرکت لارو در داخل دالان قابل مشاهده است.

درخت سیب

لاروها پس از رسیدن به نهایت رشد، پوسته دالان خود را در سطح رویی بر گ پاره کرده و در خارج از آن در جستجوی محل مناسب برای شفیره شدن برمی آیند. این زمان است که میتوان تعداد زیادی از آنها را در حالتی آویزان از شاخ و بر گ درختان دید که درصدد رساندن خود به قسمت های پایینی درختان و یا سطح خاک می باشند.

پیشنهاد مطالعه  هر آنچه در مورد کاشت و داشت درخت خرما باید بدانید


کنترل طبیعی:


شخم پاییزه پس از ریختن برگ ها نیز می تواند از تراکم آفت بکاهد. مینوزها دارای دشمنان طبیعی زیادی هستند، بنابراین میتوان با بهره گیری از این پروانه ها از سمپاشی بی رویه خودداری نمود.

کنترل شیمیایی:

به منظور کنترل شیمیایی از سموم زیر استفاده می شود.

  • دیفلوبنزورون (دیمیلین) با %۲۵ = WP به نسبت ۰/۵ در هزار
  • دلتامترین (دسیس) با % ۲۵ = EC به نسبت ۰/۵ در هزار
  • پرمترین (آمبوش) با % ۲۵ = EC به نسبت ۰/۵ در هزار
  • فن پروپاترین (دانتیل) با % ۱۰ = EC به نسبت ۰/۶ در هزار
  • استامی پراید (موسیپلان) با % ۲۰ = Sp به نسبت ۰/۵ در هزار

مینوز لکه مارپیچی

این حشره در استان های تهران، مرکزی ، خراسان ، آذربایجانها ، کردستان ، کرمانشاه و اصفهان به درختان سیب خسارت وارد کرده است. محصولات دانه دار سیب، گلابی، به، زالزالک و ازگیل و نیز گروهی از محصولات هسته دار مانند گیلاس، آلبالو، گوجه و آلو میزبان این آفت هستند.

مبارزه

با توجه به مشابه بودن نوع خسارت هر دو گونه ی مینوز (لکه گرد و لکه مارپیچی) درخت سیب در مناطق مختلف ، مبارزه شیمیایی علیه هر دو گونه مینوز به صورت یکسان انجام می گیرد. بنابراین برای مبارزه شیمیایی علیه مینوز لکه مارپیچی می توان از سموم زیر استفاده کرد.

  • دیفلوبنزورون (دیمیلین) با %۲۵ = WP به نسبت ۰/۵ در هزار
  • دلتامترین (دسیس) با % ۲۵ = EC به نسبت ۰/۵ در هزار
  • پرمترین (آمبوش) با % ۲۵ = EC به نسبت ۰/۵ در هزار
  • فن پروپاترین (دانتیل) با % ۱۰ = EC به نسبت ۰/۶ در هزار
  • استامی پراید (موسیپلان) با % ۲۰ = Sp به نسبت ۰/۵ در هزار

 آفت ابریشم باف ناجور

یکی دیگر از آفات درخت سیب آفت ابریشم ناف ناجور است. این حشره آفتی است چند میزبانه که در دنیا به بیش از ۵۰۰ گونه درخت حمله میکند.


چگونگی خسارت


لارو این آفت پس از تغذیه از برگ درخت و به جای گذاشتن رگبرگ میانی برگها باعث بی برگی درخت شده و سپس در محل مناسبی شفیره به وسیله ی تارهای ابریشمی به تنه درخت به شفیره تبدیل میشود.


کنترل شیمیایی:

به منظور کنترل شیمیایی از سموم زیر استفاده شود.

  • دیفلوبنزورون (دیمیلین) به نسبت ۰/۳ در هزار
  • باکتری Bacillus thuringiensis به نسبت ۲/۵ تا ۳ در هزار

سپردار واوی درخت سیب

این آفت به درختان سیب ، هلو ، گوجه و زردآلو و به ندرت گلابی حمله کرده و روی درختان بید، تبریزی، یاس و تعداد دیگری از درختان زینتی نیز مشاهده شده است. آفت سپردار واوی به سیب های ارقام شفیع آبادی ، شمیرانی، مورو، لاله و به خصوص درخت سیب گلاب بیشترین خسار ت را وارد می کند، ولی میوه های سیب ارقام مشهد، گلدن دلیشز و رد دلیشز را تا حدودی کمتر آلوده می کند.


چگونگی خسارت


سپردار واوی سیب به تمام قسمتهای هوایی درخت سیب از قبیل تنه، شاخه، برگ و میوه حمله میکند. در اثر حمله این آفت درختان دارای برگهای کوچک و رنگ پریده، میوه های بدشکل و ریز و سرشاخه های خشک می باشند.


مدیریت و کنترل آفت


به این منظور از سموم شیمیایی زیر باید در زمانی استفاده شود که % ۷۵ پوره ها از زیر سپر خارج شده باشند.

  • آزینفوس متیل(گوزاتیون) با %۲۰ = EC و با غلظت ۲ در هزار
  • اتیون با %۴۷ =EC و با غلظت ۱/۵ در هزار
  • اتریمفوس(اکامت) با %۵۰ = EC و با غلظت ۱ هزار
  • کلرپیریفوس(دورسبان) با %۴۰/۸ = EC و با غلظت ۱/۵ در هزار

همچنین سمپاشی زمستانه اواخر زمستان به صورت روغن پاشی (روغن ولک امولسیون شونده با % ۸۰ = O ) با غلظت ۰/۵ درصد با سپری شدن سرمای زمستانه و قبل از بیداری درختان، کمک زیادی به کنترل آفت خواهد کرد.

آفت شپشک نخودی

این حشره روی عده زیادی از درختان میوه دانه دار و هسته دار دیده می شود. درخت به، برای آفت شپشک نخودی میزبان مناسبی است.


چگونگی خسارت


شپشک نخودی حشره ای است که شکل آن در حالت بلوغ نیم کروی و به رنگ قرمز براق می باشد. اندازه ی آن در حدود یک ماش یا کمی بزرگتر است. این حشره نیز با مکیدن شیره گیاهی باعث ضعف شدید درختان میزبان می گردد.

درخت سیب

از طرف دیگر، به علت ترشح عسلک باعث تجمع گرد و خاک در سطح تنه، سر شاخه و برگ درختان میزبان می گردد و در نتیجه باعث کاهش فعالیت های فیزیولوژیک درخت، به خصوص کربن گیری و تنفس می شود.

کنترل شیمیایی

برای مبارزه با آفت شپشک نخودی درخت سیب از سموم شیمیایی زیر باید در زمانی استفاده شود که % ۷۵ پوره ها از زیر سپر خارج شده باشند.

  • آزینفوس متیل(گوزاتیون) با %۲۰ = EC و با غلظت ۲ در هزار
  • اتیون با %۴۷ =EC و با غلظت ۱/۵ در هزار
  • اتریمفوس(اکامت) با %۵۰ = EC و با غلظت ۱ هزار
  • کلرپیریفوس(دورسبان) با %۴۰/۸ = EC و با غلظت ۱/۵ در هزار

همچنین سمپاشی زمستانه اواخر زمستان به صورت روغن پاشی (روغن ولک امولسیون شونده با % ۸۰ = O ) با غلظت ۰/۵ درصد با پایان سرمای زمستانه و در اواخر زمستان کمک زیادی به کنترل آفت خواهد کرد.

شته سبز سیب

از دیگر آفات درخت سیب شته سبز است. این شته در سراسر کشور هر جا که سیب کشت شود وجود دارد.


چگونگی خسارت


شته سبز به اندامهای گیاهی جوان مانند جوانه ها، برگها، نوک شاخه های نورس و حتی گل ها نیز خسارت می زند و باعث کم شدن محصول میشود. گیاهان میزبان آن شامل سیب ، گلابی ، به ، زالزالک و ازگیل می باشد.

خسارت آن در نهالستان ها و روی درختان جوان بسیار شدید است. حمله شدید این آفت در باغهای بارور نیز به فراوانی دیده میشود. پاجوشهای درختان پیر و جوان ، بیشتر در معرض حمله ی این آفت قرار دارند. برگ های جوان و به خصوص برگ های جوان انتهایی بر اثر تغذیه ی این حشره، تغییر شکل داده و به طور معمول پیچش عرضی پیدا می کنند.

کنترل شیمیایی:

اگر شته ها موجب پیچیدگی برگ درخت سیب شوند و یا تولید گال نمایند از سموم سیستمیک و پردوام مانند اکسی دی متون متیل (متاسیستوکس) و تیومتون (اکاتین) استفاده می شود ولی اگر موجب پیچیدگی نشوند از پریمیکارب (پریمور) که یک شته کش اختصاصی است، استفاده می شود.

مشخصات و غلظت محلول سموم مورد توصیه برای مبارزه با شته عبارتند از:

  • تیومتون (اکاتین) با %۶۰ = EC و به نسبت ۱ در هزار
  • اکسی دی متون متیل با %۲۵ = EC و به نسبت ۱ در هزار
  • مالاتیون با %۲۵ = EC و به نسبت ۲ در هزار
  • پیریمیکارب (پریمور) با %۵۰ = DF و به نسبت ۰/۵ در هزار
  • پیریمیکارب با %۵۰ = WP و به نسبت ۰/۵ در هزار
  • هپتنفوس با %۵۰ = EC و به نسبت ۱ در هزار
  • دیازینون با %۶۰ = EC و به نسبت ۱ در هزار

شته ی مومی یا خونی سیب

غیر از درخت سیب به انواع گلابی اهلی و وحشی ، به ، زالزالک و نیز نارون آمریکایی حمله می کند. سیب بومی کشور حساسیت زیادی به این آفت دارند، در حالی که برخی ارقام خارجی مانند ارقام رِد دلیشز و گلدن دلیشز کمتر مورد حمله واقع می شوند. در نهالستان ها شرایط کاشت متراکم نهال ها موجب طغیان این آفت می شود.


چگونگی خسارت


این آفت به صورت توده های سفیدرنگ در طول تابستان و مهرماه روی سرشاخه ها و تنه درختان دانه دار مثل سیب به خصوص در اطراف زخمهای ناشی از هرس شاخه ها دیده می شود. این آفت به ریشه و طوقه ی درختان نیز حمله میکند.

درخت سیب

خسار ت این آفت روی ریشه و طوقه با ایجاد برآمدگی و گال های مخصوص همراه است. البته این برآمدگی و گال ها روی سرشاخه ها هم دیده میشوند. این آفت، ناقل بیماری قارچی شانکر روی درختان سیب می باشد.


مدیریت و کنترل آفت

کنترل باغی:

جلوگیری از طغیان شته خونی با رعایت موارد زیر تا حدود زیادی ممکن می شود:
۱ – شته مومی سیب چون مکان های سایه دار را ترجیح می دهد لذا در احداث باغ سیب در شرایط آب و هوایی مرطوب بویژه از سیستمهای کشت متراکم پرهیز شود. امکان شیوع این آفت در نهالستانها و خزانه ها بسیار زیاد است.
۲ – هرس مناسب باعث می شود جریان هوا و نفوذ اشعه های خورشیدی به داخل درختان امکان پذیر باشد.
۳ – از آنجا که شته ها به طور معمول داخل زخمهای درختان و یا محلهای بریده و هرس شده زندگی می کنند، نباید این قسمت ها به حال خود رها شوند.
۴ – شاخه های گال دار و یا سرشاخه های مورد هجوم باید به طور مرتب قطع شده و نابود گردند.

کنترل شیمیایی:

مشخصات و غلظت محلول سموم مورد توصیه برای مبارزه با شته خونی عبارتند از:

  • تیومتون (اکاتین) با %۶۰ = EC و به نسبت ۱ در هزار
  • اکسی دی متون متیل با %۲۵ = EC و به نسبت ۱ در هزار
  • پیریمیکارب (پریمور) با %۵۰ = DF و به نسبت ۰/۵ در هزار

آفت کرم سفید ریشه

این حشر ه در اکثر مناطق ایران وجود دارد و از ریشه گیاهان مختلفی تغذیه می کند که درخت سیب یکی از آن ها است.


چگونگی خسارت


لارو این حشره با تغذیه از ریشه درختان سیب سبب آسیب به آنها می شود. تمام فعالیت های حیاتی حشره کامل شامل تغذیه، جفت گیری و تخم ریزی در غروب و اوایل شب انجام می شود و در روز بدون هیچ فعالیتی در لابه لای شاخه و برگ درختان و جاهای امن به سر می برد.


مدیریت و کنترل آفت

  • جمع آوری حشرات کامل از اواخر بهار به بعد: این کار به دو شیوه اجرا می شود: ۱٫ جمع آوری حشرات کامل در صبح زود به وسیله تکاندن درختان ۲٫ جمع آوری حشرات کامل با کمک نور چراغ.
  • از بین بردن علف های هرز یک ساله و چندساله از سطح باغ : چون غذایی خوبی برای لاروهای سن اول هستند.
  • شخم زمستانه و جمع آوری لاروها در اسفندماه

مبارزه شیمیایی: با استفاده از سموم زیر به طریق محلول پاشی پای درخت در اوایل بهار و اوایل تابستان انجام می شود. بهتر است بعد از ریختن محلول پای درخت ، آبیار ی سبکی نیز انجام شود.

  • دیازینون: به نسبت ۳ تا ۳/۵ لیتر در هکتار
  • پودر وتابل لیندین: به نسبت ۱۰ کیلوگرم در هکتار

آفت سرخرطومی سیب

میزبان اصلی آن درخت سیب بوده ولی به سایر دانه دارها نیز خسارت می زند.


چگونگی خسارت


حشره کامل سرخرطومی سیب، زمستان را داخل شکافهای زیر پوست تنه درختان و یا پناهگاه های دیگر به سر می برد. اواخر اسفند و یا فروردین خارج شده، قبل از جفت گیری و تخم ریزی شروع به تغذیه از جوانه ها، برگ ها و غنچه ها، حتی شاخه های بسیار کوچک حامل جوانه های گل و برگ می کند.

درخت سیب

حشرات ماده، یک تا دو روز پس از جفت گیری شروع به تخم ریزی داخل جوانه گل می کنند. برای این کار حشره ماده با خرطوم خود سوراخی در جوانه گل ایجاد می کند. گلبرگهای جوانه های گل آفت زده، قهوه ای رنگ و خشک شده، در حالی که سوراخی در آنها مشاهده می شود.

مدیریت و کنترل آفت


به منظو ر مبارزه با این آفت استفاده از سموم زیر ، در مرحله ی جوانه گل متورم ، قبل از بازشدن گل ها توصیه می شود.

  • اندوسولفان با %۳۵ = EC به نسبت ۱/۵ در هزار
  • دیازینون با %۴۰ = WP به نسبت ۱ در هزار
  • فوزالون با %۳۵ = EC به نسبت ۱/۵ در هزار

پوستخوار درختان میوه

البته خسارت آن در نواحی کوهستانی کمتر از دشت می باشد. گیاهان میزبان آن تمام درختان میوه سردسیری دانه دار و هسته دار را در بر میگیرد


چگونگی خسارت


حمله آفت پوستخوار موجب ترشح صمغ در گیاهان میزبان میشود. خسارت این آفت به صورت ضعف عمومی و عدم جریان شیره نباتی در قسمت های هوایی و در نتیجه کوچک ماندن اندازه میوه ها و خشک شدن تدریجی شاخه های درخت سیب می شود.

مدیریت و کنترل آفت


به منظور مبارزه و جلوگیری از حمله این آفت باید به موارد زیر توجه شود :

  • تغذیه درخت
  • تقویت خاک از نظر حاصلخیزی
  • سم پاشی با سموم سیستمیک و نفوذی: به منظور افزایش تأثیر سموم سیستمیک باید زمانی از آنها استفاده شود که لاروها در مرحله سنین اولیه باشند.

آفت کنه قرمز اروپایی

درخت سیب

میزبان در ابتدا باعث رنگ پریدگی و سپس متمایل به قهوه ای شدن برگها و در نهایت خزان درخت سیب می شود؛ همچنین میوه های درختان آلوده نیز کوچک و نامرغوب می شوند. تغذیه کنه از برگ، موجب کاهش عمل فتوسنتز و در نتیجه کاهش آب در برگ شده و در نهایت باعث خشک شدن برگ و کاهش کیفیت و کمیت محصول می شود.

مدیریت و کنترل آفت

به منظور مبارزه و جلوگیری از طغیان آفت کنه قرمز اروپایی از روشها و توصیه های زیر استفاده شود:

کنترل باغی: آبیاری بارانی یا آبشویی درختان در کاهش خسارت این آفت مؤثر می باشد.

روغن پاشی زمستانه: به منظور کنترل شیمیایی این آفت باید متوسط دمای روزانه محیط بالای ۱۰ درجه سانتی گراد باشد تا تلفات تخمهای این آفت قابل قبول باشد.

کنترل شیمیایی زمستانه به یکی از دو روش زیر انجام می شود:

۱ – استفاده از مخلوط سم و روغن : مخلوط سم و روغن، باعث کنترل فصلی کنه ها میشود. به منظور جلوگیری از طغیان این آفت از روغن زمستانه امولسیون شونده مثل پارافین یا روغن ولک به همراه یک نوع سم حشره کش فسفره یا گبوتکس استفاده میشود.

در صورت استفاده از گبوتکس در اواخر زمستان و یا مرحله شروع بیدار شدن جوانه ها ضرورت دارد به شرایط آب و هوایی، به ویژه افزایش ناگهانی دما دقت کرد تا گرم شدن ناگهانی هوا در تلفیق با سم موجب سوختگی جوانه ها نشود.

۲ – استفاده از روغن زمستانه به نسبت % ۲ : این روغن پاشی تلفات بالایی در جمعیت آفت ایجاد نمی کند و تنها در شرایطی کاربرد دارد که سمپاشی با ظهور جوانه های گل همزمان باشد، زیرا در این شرایط باید از مخلوط کردن سم با روغن اجتناب گردد.

کنترل بهاره: به کارگیر ی برخی از کنه کش ها نظیر کلوفنترین (آپولو) در مرحله ی قبل از باز شدن تخم ها کنتر ل قابل قبول ی روی جمعیت بهاره آفت دارد.

کنترل تابستانه: به این منظور از یکی از سموم زیر استفاده شود:

  • پروپارژیت (اومایت) به نسبت ۱ در هزار
  • کنه کش فن پیروکسی میت (اورتوس) به نسبت ۰/۵ در هزار
  • کنه کش اسپیرودیکلوفن (انویدور) به نسبت ۰/۵ در هزار
  • کنه کش فنازاکوئین (پراید) با نسبت ۰/۴ در هزار
  • کنه کش سیترازون به نسبت ۱/۵ در هزار

کنه دونقطه ای یا کنه تارعنکبوتی

در حال حاضر یکی از مهمترین آفت گیاهان گلخانه ای، مزارع و باغهای مناطق مختلف جهان می باشد. توت فرنگی ، انواع درخت میوه ، گیاهان زراعی، صیفی و زینتی از میزبان های این کنه در محیط های باز و گلخانه می باشند.

چگونگی خسارت

کنه های تارعنکبوتی با تخریب سبزینه ، رشد درخت سیب را دچار اختلال می کند. با افزایش تغذیه کنه، لکه های زردرنگ روی سطوح فوقانی برگ خسارت دیده، ظاهر می شوند؛ همچنین سطح زیرین برگ های خسارت دیده در ابتدا به رنگ زرد یا نقره ای درآمده و سپس برنزه می شوند و در نهایت برگهای خسارت دیده به رنگ قهوه ای درآمده و ریزش می کنند.

کنه تار عنکبوتی علاوه بر برگ ، بر ساقه ، گل و میوه گیاهان نیز مشاهده می شود. خسارت حاصل از این کنه ها به طور عمده همراه با تنیدن تار می باشد. همچنین تارهای تنیده شده با تجمع گرد و غبار و نرسیدن نور کافی مانع از فتوسنتز در برگ می شوند. بنابراین گَردآلود بودن اندامهای آلوده و گلهای درختان ، از عوارض بارز آلودگی به این کنه است.

مدیریت و کنترل آفت

کنترل باغی: انجام عملیات زیر تا حدود زیادی باعث جلوگیری از خسارت این آفت خواهد شد.

۱ . از بین بردن علف های هرز

۲ . آبیاری مرتب باغ

۳ . آبیاری بارانی (آبشویی درختان): اجرای آبیاری بارانی شرایط را برای فعالیت کنه نامساعد می کند و کاهش جمعیت به گونه ای می شود که نیازی به عملیات مضاعف یا مبارزه شیمیایی نخواهد بود.

کنترل شیمیایی :

سموم زیر برای مبارزه با این آفت توصیه می شوند :

  • بنزوکسی میت (سیترازون) با %۲۰ = EC به نسبت ۱ در هزار
  • پروپارژیت (اومایت) با %۵۷ = EC به نسبت ۱ در هزار
  • بروموپروپیلات (نئورون) %۲۵ = EC به نسبت ۱ در هزار
  • فن پیروکسی میت (اورتوس) با %۵ = SC به نسبت ۰/۵ در هزار
  • اسپیرودیکلوفن (انویدر) با %۲۴ = SC به نسبت ۰/۵ تا ۰/۶ در هزار

بیماریهای درخت سیب

لکه سیاه سیب

یکی از مهمترین بیمار ی های قارچی سیب بیماری لکه سیاه است. این بیماری در مناطقی که هوا در فصول بهار و تابستان خنک و مرطوب است، خسارت بیشتری به درختان سیب وارد می کند.

درخت سیب

بهار هنگام بازشدن جوانه های درخت سیب، هاگ های آزادشده از برگ های آلوده در کف باغ به سطح برگ های تازه بازشده درختان منتقل می شوند و در آنجا جوانه زده و آلودگی را در برگ ها آغاز می کنند.

پیشنهاد مطالعه  همه چیز در مورد کاشت و پرورش پسته


نشانه های بیماری


نشانه های بیماری در ابتدا به صورت ظهور لکه های زیتونی روشن در سطح زیرین کاسبرگ ها، برگهای جوان و جوانه های گل و سطح میوه دیده می شود. پس از مدتی لکه ها، سبز زیتونی تا خاکستر ی رنگ شده و سطح آن ها ظاهر مخملی به خود میگیر د و در نهایت رنگ لکه ها به سیاه و مقداری برجسته تغییر می یابد.

لکه ها ممکن است بعد از مدتی به هم رسیده و سطح زیادی از برگ سیاه شود. بر گهای آلوده رشد نمی کنند، در نتیجه کوچک مانده و مدتی بعد میریزند.

بافت لکه های میوه حالت چوب پنبه ای پیدا می کند. سطح لکه های میوه گاهی شکاف می خورند. آلودگی در اوایل فصل رشد، باعث بد شکلی، ترکیدگی و ریزش میوهها می شود.

آلودگی شاخه های جوان و شکوفه ها هم به صورت لکه های کوچک سیاه بروز می کند. اما در ارقام حساس، نشانه ها در سر شاخه ها به صورت شانکر یا تشکیل زخم های طولی است که باعث تضعیف شاخه شده و محل نفو ذی برای عوامل بیماری زای دیگر ایجاد می کند.


مدیریت و کنترل بیماری


برای مدیریت این بیماری، انجام چندین اقدام ضروری است:

از بین بردن منابع قارچ عامل بیماری: این عمل از طریق جمع آوری و سوزاندن یا مدفون کردن بر گ های آلوده ای که زیر درختان ریخته شده اند، پاشیدن کود اوره روی بر گ های ریخته شده در کف باغ برای تسریع در تجزیه آن ها در فصل پاییز، هرس سرشاخه های دارای زخم و بلافاصله سوزاندن سریع آنها است.

استفاده از سموم دودین و بنومیل روی بر گ های ریخته شده در زیر درخت برای جلوگیری از زنده ماندن قارچ در ابتدای بهار سال بعد نیز روش کارامد است.

استفاده ارقام مقاوم: ارقام بومی درخت سیب حساسیت بیشتری به این بیماری دارند ولی برخی از ارقام اصلاح شده نسبت به این بیماری مقاوم هستند.

سمپاشی در طول فصل رشد: از قارچ کش هایی مانند دودین (اختصاصی لکه سیاه)، قارچ کش های بنزیمیدازول، قارچ کش های گروه اتیلن بیس دی تیوکاربامات مثل زینب ( zineb ) ، مانب، مانکوزب، قارچ کش کاپتان و اخیرا از سموم فلینت و استروبی استفاده می شود.

برای مبارزه با بیماری لکه سیاه سیب سمپاشی در سه مرحله انجام میشود؛

مرحله اول، قبل از بازشدن جوانه ها و گلها، مرحله دوم بلافاصله بعد از ریزش گلبرگها و مرحله سوم به فاصله ۱۲ – ۱۰ روز پس از مرحله دوم می باشد. نکته مهم در مصرف سم، استفاده از تناوب در مصرف سموم و نیز رعایت مقدار درست و توصیه شده سم می باشد

سفیدک سطحی یا پودری

یکی دیگر از آفات درخت سیب سفیدک سطحی یا پودری است. قارچ عامل این بیماری در جوانه ها و سرشاخه های آلوده باقی می ماند. در صورت شدید بودن سرما، شاخه های آلوده به دلیل حساسیت بالاتر به سرمای زمستانه نسبت به شاخه های سالم، زودتر خشک میشوند.


نشانه های بیماری


آلودگی گیاهان به بیماری سفیدک سطحی با کاهش قدرت رشد درخت، کاهش تشکیل جوانه های گل و کاهش کیفیت میوه ها موجب خسارت اقتصادی می شود.

نشانه های بیماری در برگ ها ابتدا به صورت لکه ها یا نقاط کلروتیک (زردرنگ) در سطح برگ دیده می شوند. در شرایط مناسب محیطی، بیماری به کل سطح برگ و سپس از طریق دمبرگ به شاخه های سبز و جوان گسترش می یابد.

درخت سیب

برگ های آلوده تمایل به جمع شدن، پیچیدگی و لوله شدن به طرف بالا از حاشیه ها را داشته و ظاهری کم عرضی دارند. برگ های دارای آلودگی شدید در طول تابستان دچار ریزش می شوند.

به طور کلی، آلودگی منجر به کم رشدی شاخه های انتهایی آلوده می شوند. در سطح سرشاخه ها نقاط ریز و سیاهرنگ به طور فشرده تشکیل می شوند.علاوه بر گل، گلبرگها و دمگل ، دمبرگ، کاسبرگ و دم میوه نیز ممکن است آلوده شده و با پوشش سفیدرنگ قارچی پوشیده شوند.

مدیریت بیماری

سمپاشی: چندین قارچ کش بر علیه سفیدک پودری مؤثر بوده اندکه گوگرد یکی از اقتصادی ترین آن ها و در کاهش توسع هی بیماری سفیدک سطحی مؤثر بوده است.

مونو پتاسیم فسفات هم کنترل خوبی را بر علیه سفیدک سطحی نشان داده است. برخی از قارچ کش ها مانند فناریمول، میکلوبوتانیل، تبوکونازول، بوپریمات و تر ی فلوکسی استروبین هم در کنترل سفیدک سطحی بسیار مؤثر هستند.

سمپاشی درخت سیب باید در چند مرحله انجام شود. سمپاشی مرحله اول به هنگام تورم جوانه ها، سمپاشی مرحله دوم بعد از ریزش گلها و سمپاشی های بعدی نیز به فواصل ۱۰ تا ۱۵ روز یکبار بر اساس شیوع عامل بیماری الزامی خواهد بود.

هرس شاخه های آلوده و سوزاندن آن ها می تواند به کاهش میزان قارچ کمک کند، اما منجر به ریشه کنی عامل بیماری نخواهد شد.

آتشک (سوختگی آتشین)

از مهمترین بیمار یهای باکتریایی درختان سیب در سراسر جهان است. ظاهر درخت آلوده به آتشک از دور ، شبیه حالت آتش گرفته است.

نشانه های بیماری


نشانه های بیماری در ابتدا روی گلها ظاهر میشوند. حالت آب سوختگی و سپس پژمرده و پلاسیده شدن و در نهایت قهوه ای تا سیاه شدن گلها از نشانه های آلودگی به بیماری آتشک هستند.

به طور معمول ، گل های آلوده نمی ریزند و باکتر ی ها به شاخه های رشد کرده پیشروی می کنند. گل های آلوده در تمام طول فصل رشد و حتی پس از خزان پاییزی به ساقه ها متصل می مانند.

درخت سیب

باکتری ها در طول رگبرگ میانی برگ ها حرکت نموده و برگ ها به زودی پژمرده و پلاسیده شده و به رنگ قهوه ای سیاه درمی آیند. با خشک شدن برگ های شاخه، کل شاخه خشک می شود.

شاخه های آلوده ابتدا ظاهر روغنی دارند و به تدریج به رنگ سبز تیره درمی آیند. رنگ شاخه های آلوده در درختان سیب، قهوه ای روشن تا تیره است. شاخه های آلوده در انتها خم شده و حالت عصایی به خود می گیرند.

از این محل، آلودگی به سایر شاخه ها گسترش می یابد. میوه ها ابتدا لکه های آب سوخته را در سطح خود بروز می دهند و سپس قهوه ای تا سیاه می شوند.

قطراتی از تراوش باکتری در سطح لکه ها تشکیل می شود. میوه های خیلی آلوده، به طور کامل سیاه شده و چروکیده می شوند و ممکن است برای مدت ها روی درخت باقی بمانند.
روی شاخه ها و تنه های اصلی درخت سیب آلوده به آتشک، شانکر ایجاد می شود.

به طور معمول، آلودگی پایه ها در نزدیکی محل پیوند رخ داده و تا حد زیادی شبیه به نشانه های ناشی از پوسیدگی فیتوفتورایی طوقه است. ایجاد نواحی آب سوخته روی پوست پایه های آلوده، تغییر رنگ ارغوانی تا سیاه، ترک خوردگی و تراوشات باکتریایی از نشانه های بروز بیماری آتشک روی پایه سیب می باشند.

مدیریت و کنترل بیماری

برای مدیریت این بیماری، انجام چندین اقدام ضروری است:

۱ – انتخاب ارقام مقاوم

۲ – حذف سرشاخه های آلوده: این عمل، در فصل زمستان در فاصله ۲۵ – ۲۰ سانتی متری پایین محل آلودگی انجام می شود و پس از آن باید سوزانده شوند.

۳ – سم پاشی درختان آلوده: سموم مورد استفاده برای مبارزه با آتشک شامل ترکیبات مسی هیدروکسید مس، آنتی بیوتیک ها (استرپتومایسین و تتراسیکلین)، باکتری کش به نام اوکسالینیک اسید ، برای مدیریت سوختگی گل بلایت بن ، قارچ کش ویژه به نام مسنجر برای کنترل سوختگی گل و شاخه استفاده می شود.

سم پاشی درخت سیب در دو مرحله انجام میشود؛ یکی در اواخر زمستان بعد از هرس و قبل از گل دهیو دیگری بلافاصله پس از مرحله پایان گلدهی.

۴ – تراشیدن پوست در بخش های آلوده شاخه، تنه و ضدعفونی کردن آنها با سموم مسی

۵ – استفاده از نهال سالم و گواهی شده.

۶ – کنترل حشرات: در این زمینه، خارج کردن کندوهای زنبور عسل از باغ آلوده به آتشک، ضروری است.

۷ – برخی اقدامات بهداشتی مثل ضدعفونی وسایل هرس

شانکر بوتریوسفریایی درخت سیب

این بیماری یک بیماری قارچی است. عامل این بیماری به طور معمول از محل زخمها به پوست درخت میزبان وارد شده و به بافتهای چوبی حمله میکند.

زخم ها ممکن است بر اثر فعالیت حشرات، تنشهای سخت محیطی مانند تگرگهای درشت، سرمای شدید زمستانه، شکستن شاخه ها بر اثر بادهای شدید و قطع شاخه ها پس از عملیات هرس ایجاد شوند. سوسک های پوستخوار در انتقال عامل بیماری از درختی به درخت دیگر نقش مهمی دارند.

نشانه های بیماری

نشانه های بیماری شامل زوال عمومی درخت سیب ، خشک شدن سرشاخه ها ، قهوه ای شدن پوست در بخش تنه و شاخه های اصلی و تراوش شیره سیاه رنگ از بخش های قهوه ای شده پوست همراه با ایجاد زخمهای عمیق در پوست تنه و شاخه است.

درخت سیب

نشانه های بیماری در میوه ها به شکل پوسیدگی روی سطح میوه دیده می شود که ابتدا به صورت لکه های قهو ه ای رنگِ مجزا از هم و سپس قهو ه ای شدن کل بافت میوه بروز می یابد که در نهایت منجر به ریزش میوه ها میشود

مدیریت و کنترل بیماری

مدیریت بیماری نیازمند به کارگیری اقدامات مختلف ذیل است:

  1. حذف درختان دارای آلودگی شدید از باغها و سوزاندن آن ها دارای اهمیت زیادی در کاهش منابع آلودگی داخل باغ خواهد داشت.
  2. جراحی و حذف پوست آسیب دیده تنه به همراه بخشی از پوست سالم در مواردی که آلودگی گسترش زیادی نداشته باشد محل بریده شده باید با محلول وایتکس ۱۰ درصد ضدعفونی شده و با چسب پیوند پوشانده شود.
  3. جلوگیری از تنش خشکی در طول فصل رشد.
  4. جلوگیری از تنش مواد غذایی.
  5. جلوگیری از حمله ی حشرات پوستخوار و چوبخوار.
  6. اجتناب از آبیاری دیرهنگام اواخر تابستان و اوایل پاییز
  7. استفاده از قارچ کش هایی مانند فلینت، استروبی و تیوفانات متیل.
  8. استفاده از ارقام مقاوم

پوسیدگی ریشه، یقه و طوقه ناشی از فیتوفتورا

پوسیدگی یقه، بافت پوست در منطقه پیوندی درخت و یا درست بخش مجاور یا زیر خط سطح خاک را تحت تأثیر قرار می دهد ولی پوسیدگی طوقه، بافت پوست در بخش پایه گیاه را تحت تأثیر قرار می دهد.

نشانه های بیماری

  • نشانه های بیماری در اول بهار قابل توجه بوده و شامل تأخیر در بازشدن جوانه ها و خشکیدگی سر شاخه ها است. این نشانه ها مشابه نشانه های ناشی از تحت تنش قرار گرفتن درختان است.
  • نشانه های برگی در اواسط تا اواخر تابستان واضح تر دیده می شوند و شامل قرمز یا ارغوانی رنگ شدن بر گ ها است. در نهایت برگها پژمرده شده و می ریزند. درخت نشانه های زوال کلی بروز می دهد و با گسترش آلودگی دور تا دور تنه گیاه خشک میشود.
  • درختان آلوده دارای گل های عادی هستند اما بیشتر میوه های تشکیل شده، کوچک باقی می مانند.
  • تشکیل زخم (شانکر) در مجاورت سطح خاک: با مرگ پوست، ممکن است صمغ در سطح پوست تشکیل شود و اگر پوست درخت سیب جدا شود، پوست داخلی حالت لعابی پیدا می کند. بافت آلوده به این بیماری، یک تغییر رنگ مشخص به قهوه ای قرمز را در پوست داخلی، چندین سانتی متر پایین تر از خط سطح خاک ایجاد می کند. همچنین یک مرز کاملا مشخص بین بافت بیمار و سالم وجود دارد.

مدیریت و کنترل بیماری

  1. مهمترین عامل در مدیریت بیماری، انتخاب مکان کاشت و آماده سازی مناسب آن است. در این زمینه خاک باید از زه کشی قوی برخوردار باشد.
  2. کاشت نهال ها روی پشته ها به شکلی که طوقه ی گیاه بالاتر از سطح خاک قرار گیرد.
  3. مدیریت آب و آبیاری: از دوره های طولانی مدت غرقاب باید اجتناب نمود.
  4. استفاده از گونه های مقاوم به پوسیدگی فیتوفترا
  5. استفاده از نهال های سالم و گواهی شده درخت سیب
  6. تیمار ریشه ها قبل از کاشت با مفنوکسام (ایزوتوپی از متالاکسیل) و یا هیدروکسید مس در کاهش شیوع بیماری مؤثر است.
  7. استفاده از برخی گونه ها مانند خردل، کانولا و شلغم به عنوان کود سبز در جلوگیری از پیشرفت بیماری مؤثرند، زیرا با تولید دی آلیل سولفیدها در خاک، باعث مسمومیت عامل بیماری شده و از رشد آن جلوگیری می کند.
  8. در صورت مشاهده آلودگی در نهال های جوان باید به سرعت آنها را از محل باغ دور کرد.
  9. در هنگام حذف درختان آلوده از ریختن خاک اطراف ریشه درختان آلوده به سایر قسمت های باغ جلوگیری شود.
  10. رعایت بهداشت باغ: به عنوان مثال باید از ورود چرخ تراکتور و چکمه آلود های که در باغ آلوده تردد داشته است به باغ سالم جلوگیری شود.

پوسیدگی سفید ریشه

پوسیدگی سفید ریشه یکی از بیمار یهای مهم درختان میوه، درختان زینتی و درختان سایه دار در اغلب مناطق جهان است.

نشانه های بیماری

بعضی از این نشانه ها مشابه با نشانه های بیماری های دیگر مانند (پوسیدگی ریشه ناشی از آرمیلاریا، پوسیدگی طوقه و پوسیدگی ریشه ناشی از فیتوفتور ا) و نماتدهای ریشه گرهی است که شامل موارد زیر می شوند:

درخت سیب
  1. پوست ریشه ها و قاعده تنه، نشانه های پوسیدگی نرم و سیاهرنگ را نشان می دهند.
  2. یک مرز کاملا مشخص بین پوست سالم و آلوده دیده می شود. یک لایه نازک از رشد قارچی زیر پوست دیده می شود که بعد از هوای خیس واضح تر می شود.
  3. ریشه های آلوده دارای پوسیدگی سطحی سیاه رنگ و مرطوب هستند. رشته های سفیدرنگ ناشی از رشد قارچی، ریشه های آلوده را می پوشانند که در شرایط مرطوب در داخل خاک و روی بقایای گیاهی نیز دیده می شوند.
  4. درخت سیب آلوده دارای ظاهر غیرعادی، برگ های زرد رنگ و رشد شاخه کم هستند.
  5. برگ ها کوچک مانده، ریزش برگ قبل از بلوغ دیده می شود.
  6. میوه ها کوچک باقی میمانند و پوست میوه چروکیده می شود.

مدیریت و کنترل بیماری

موارد زیر برای کنترل و مدیریت بیماری پوسیدگی سفید ریشه انجام شوند:

  1. حذف درختان آلوده از باغ بلافاصله بعد از شناسایی آلودگی و زمانی که درختان هنوز زنده هستند به طوری که حذف کامل ریشه ها به راحتی ممکن شود و ضدعفونی محل با متیل بروماید صورت پذیرد.
  2. حذف ۲ تا ۳ درخت به ظاهر سالم از هر دو طرف درختان آلوده و در مواردی که کاشت درختان به صورت متراکم باشد، حذف درختان در فاصله ۲ متری از درختان بیمار لازم است.
  3. اجتناب از کاشت مجدد نهال و یا درختان سیب در مکان هایی که درختان به دلیل ابتلا به این بیماری از بین رفته است.
  4. استفاده از نهال سالم.
  5. کندن کانال در اطراف محل آلودگی و ریختن آهک در کانال برای جلوگیری از انتشار عامل آلودگی.
  6. فرو بردن ریشه نهالها در محلول قارچکش (به خصوص بنومیل) به منظور ضدعفونی آنها.
  7. ریختن بنومیل در پای درخت.
  8. آبیاری (در سطوح کوچک) می تواند در کاهش بیماری مؤثر باشد.

پوسیدگی ریشه ناشی از آرمیلاریا

این بیماری غالبا به نامهای پوسیدگی بندکفشی ریشه ، بیماری قارچی ریشه بلوط ، پوسیدگی طوقه و پوسیدگی قارچ چتری ریشه هم خوانده می شود.

نشانه های بیماری

درخت سیب دچار زوال تدریجی شده، زردی برگ ها، کاهش رشد و خشکیدگی سر شاخه را نشان می دهند. آرمیلاریا ابتد موجب مرگ شاخه ها و در نهایت موجب مرگ کل درخت می شود.

  • صمغ زدگی اغلب در تنه و طوقه
  • ظهور رشد قارچی کرم رنگ و گاهی اوقات بادبزن مانند ، درست زیر پوست طوقه و ریشه های بزرگ که بوی تند قارچی هم می دهد
  • رشته های طناب مانند و سیاه رنگ قارچ ، در سطح ریشه ها
  • کلاهک های عسلی رنگ که دارای تیغه های جدا از هم در بخش زیر کلاهک هستند در قاعده درختان آلوده در طی هوای خیس و سرد در اوایل زمستان تشکیل میشوند

مدیریت و کنترل بیماری

اقدامات زیر برای کنترل بیماری قارچی آرمیلاریا انجام می شود:

  1. استفاده از ارقام مقاوم
  2. انتخاب نهال سالم و گواهی شده
  3. تدخین خاک آلوده با سموم تدخینی
  4. ریشه کنی درختان آلوده از داخل باغ و ضد عفونی محل آن ها
  5. آماده سازی خاک باغ قبل از کاشت نهال
پست های مرتبط
آشنایی با آفات و بیماری های درخت زیتون و روش کنترل آنها
آفات درخت زیتون ، بیماری های درخت زیتون

زیتون ، درختی نیمه گرمسیری و بومی منطقه مدیترانه است. درخت زیتون در صورت محافظت مناسب می تواند به مدت طولانی ( تا ۱۰۰۰ سال ) عمر کند. زیتون یک ادامه مطلب

نحوه تکثیر و پرورش درخت انار
درخت انار

درخت انار را می توان به وسیله بذر ، پیوند ، پاجوش ، خوابانیدن شاخه و قلمه زیاد کرد. ولی چون درختانی که به وسیله کشت بذر مشخصات پایه مادری ادامه مطلب

همه چیز در مورد کاشت و پرورش پسته
کاشت و پرورش پسته

پسته درختی است که از دیرباز در نقاط مختلف ایران مورد کاشت و پرورش قرار می گرفته است. ایران از لحاظ سطح زیر کشت پسته مقام اول جهان را به ادامه مطلب

هر آنچه در مورد کاشت و داشت درخت خرما باید بدانید
کاشت و داشت درخت خرما

آنچه در این مطلب می خوانیم خرمـا بـه عنـوان دومیـن محصـول باغـی کشـور، بـا تولیـد یـک میلیـون تن در سـال، در ۱۵ اسـتان کشـت میشـود. دو سـوم خرمای تولیـدی کشـور ادامه مطلب

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به بالای صفحه بردن

آموزش های بیشتر در کانال اینستاگرام ما

دانلود رایگان کتاب مدیریت آبیاری در باغات

برای دانلود ایمیل خود را وارد کنید