نحوه کاشت و تکثیر درخت انجیر

کاشت و تکثیر درخت انجیر
اشتراک گذاری

کاشت و تکثیر درخت انجیر به روش های مختلف جنسی و غیر جنسی انجام می گیرد. ولی در تکثیر جنسی ، درخت جدید شبیه به پایه مادری نخواهد بود. و به همین جهت فقط برای تحقیقات علمی و پیدا کردن گونه های جدید از این روش استفاده می کنند. برای ازدیاد و ایجاد باغ های جدید فقط از روش غیر جنسی استفاده می شود. انواع روش های غیر جنسی عبارتند از : قلمه زدن ، پاجوش ، خوابانیدن شاخه ، پیوند و نهال ریشه دار انجیر

کاشت درخت انجیر با قلمه


کاشت درخت انجیر به وسیله قلمه به دو صورت انجام می گیرد ١- کاشت خزانه ای ٢- کاشت مستقیم


۱- کاشت خزانه ای

برای این منظور باید قلمه ها در اواخر فصل پاییز و قبل از رسیدن سرما و یخبندان زمستانه تهیه شود و آنها را در خزانه با دمای مناسب نگهداری کرد. طول قلمه ها معمولاً ۲۰ تا ۲۵ سانتی متر در نظر می گیرند و پس از دسته کردن در محل خشک با دمای حدود ۶ – ۵ درجه نگهداری می کنند. برای این کار باید قلمه ها را به صورت افقی روی زمین قرار دهید و مقداری خاک مرطوب روی آنها ریخته تا زمان کاشت ، قلمه ها رطوبت خود را حفظ کنند و خشک نشوند.

زمان کاشت قلمه ها به این روش اواخر زمستان یا اوایل فصل بهاراست. در موقع کاشت باید حداقل دو سوم طول قلمه در خاک قرار گیرد و بلافاصله بعد ازکاشت آبیاری انجام شود. قلمه درخت انجیر پس از ۲۰ روز ریشه می زند. بهترین دما برای ریشه دار شدن قلمه دمای ۲۵ درجه سانتی گراد می باشد.

۲- کاشت درخت انجیر به روش مستقیم

در این روش نخست گودالی به عمق ۱ تا ۱/۵ متر و به عرض حدود ۸۰ سانتی متر حفر می کنند. هر چه شعاع گودال بزرگتر باشد قلمه فرصت رشد بهتری را پیدا می کند. قلمه های ۳ یا ۴ ساله که دارای طول ۸۰-۷۰ سانتی متر و قطر ۴-۳ سانتی متر که از قبل آماده کرده اند را در گودال ها قرار داده و روی آنها خاک می ریزند. بهتر است ۷ الی ۱۰ سانتی متر از سر قلمه ها بیرون از خاک باشد. اگر قلمه ، قسمت انتهایی شاخه بود می توان آنها را سر زنی کرد و سپس در گودال قرار داد.

در زمین های سنگلاخی و نامرغوب عمق گودال باید بیشتر از زمین های حاصل خیز باشد. موقع کاشت در هر گودال دو قلمه ۴-۳ ساله ( در صورتی که قلمه ها باریک باشند می توانید تعداد قلمه ها را به ۴ عدد افزایش دهید.) به صورت عمود قرار می دهیم و روی آن خاک می ریزیم. باید دقت شود که سطح گودال از سطح زمین پایین تر باشد این کار به این دلیل انجام می گیرد که گودال دارای آبگیر باشد. برای مصون ماندن قلمه ها از سرما و گرما و سایر عوامل طبیعی دور قلمه ها را با سنگ ، صندوق میوه و برگ درخت خرما پوشانده می شود.

کاشت و تکثیر درخت انجیر

سنگها ، صندوق میوه و برگ درختان خرمای اطراف قلمه های کاشته شده باید تا چند سال باقی بمانند. به علاوه همه ساله در فروردین ماه قسمتی از خاک اطراف گودال را کنده و برمی دارند که با این کار هم خاک اطراف ریشه را زیر و رو کرده و هم منجر به بزرگ تر شدن گودال شده که برای ذخیره آب مناسب تر باشد.

پیشنهاد مطالعه  آفلاتوکسین و اثرات آن بر روی میوه انجیر

چنانچه در سال دوم قلمه رشد نکرده باشد گودال را دو مرتبه خالی نموده و عملیات کاشت را تکرار می نمایند. در مناطقی که انجیر کاری به صورت آبی می باشد در گودال کاشت از کود که معمولا کود حیوانی است هم استفاده می کنند. زمان تکثیر درخت انجیر به روش کاشت مستقیم قلمه از اواسط اسفندماه تا نیمه اول فروردین ماه می باشد .

تکثیر درخت انجیر با پاجوش

یکی دیگر از روش های تکثیر و ازدیاد انجیر استفاده از پاجوش است. درخت انجیر دارای پاجوش های زیاد است. پاجوش ها را معمولا از درختان مسن تهیه می کنند. بهترین زمان کاشت پاجوش ها بهمن یا اسفندماه است. پاجوش ها را پس از جدا کردن از انجیر مادری در گودال های حفر شده قرار می دهند و اطراف آن را خاک می ریزند. درهنگام کاشت پاجوش ها تعدادی از شاخه ها را حذف کرده و فقط ۳-۲ شاخه باقی می گذارند.

تکثیر بوسیله نهال ( قلمه ریشه دار)

کاشت و تکثیر درخت انجیر


روش دیگر تکثیر درخت انجیر استفاده از قلمه ریشه دار است. کاشت قلمه در گلخانه و انتقال نهال ریشه دار جهت کاشت در خاک راحت تر از کاشت مستقیم قلمه می باشد، زیرا

  • احتمال گرفتن قلمه ریشه دار بالاتر از قلمه بدون ریشه است.
  • رشد قلمه های ریشه دار به مراتب سریعتر از قلمه های بدون ریشه است.
  • امکان انتخاب نهال قوی ، سالم و مرغوب نیز وجود دارد.
  • باغ یک نواخت خواهد ماند چون در کاشت مستقیم تعدادی از قلمه ها قبل از ریشه دار شدن خشک می شوند و باید تا سال بعد صبر کرد که این امر موجب ناهماهنگی در سن درختان باغ می شود.

در این روش بعد از کاشت قلمه ریشه دار آن را از ارتفاع ۵۰-۳۰ سانتی متری از سطح خاک قطع کرده و به اصطلاح سر برداری می کنند و تنها دو جوانه روی آن بیرون از خاک باقی می گذارند. که بعد از رشد ، دو جوانه تبدیل به دو شاخه می شود.

بیشتر بدانید

آشنایی با انواع درخت و میوه انجیر

کاشت درخت انجیر به روش خوابانیدن

در این روش شاخه های انجیر را در حالی که از درخت مادری جدا نشده باشد خم کرده و بر روی آن خاک می ریزیم. این شاخه ها پس از مدتی ریشه دار شده و از هر جوانه یک نهال به وجود می آید. از آنجا که قابلیت انعطاف چوب انجیر کم و بنابرین به آسانی می شکنند از این روش کمتر استفاده می شود.

برای کاشت درخت انجیر از یکی دیگر از مدل های خوابانیدن شاخه که به خوابانیدن هوایی معروف است نیز می توان استفاده کرد. در این روش در ابتدا دو برش به فاصله ۱۰ سانتی متر از یکدیگر بر روی پوست شاخه می زنند. سپس پوست ما بین دو برش را از شاخه جدا می کنند. در مرحله بعد مقداری خاک مرطوب را بوسیله نایلون دور تا دور محل جدا شده پوست قرار داده و محکم می بندند. پس از مدتی شاخه ریشه می زند و می توان آن را از درخت جدا کرده و در خاک کاشت.

تکثیر انجیر از طریق بذر ( ازدیاد جنسی )

تکثیر جنسی درختان انجیر بوسیله بذر انجام می گیرد. از این روش تنها برای تحقیقات علمی و پیدا کردن گونه های جدید استفاده می شود. در تکثیر جنسی درخت جدید شبیه به پایه مادری نخواهد بود. برای گرفتن بذر، انجیر رسیده را با انگشتان دست فشار داده و خوب له می کنند و بذرها را از آن جدا کرده و در سایه خشک کرده سپس آنها را می کارند. در برخی آزمایشات مشخص گردیده که امکان کاشت بذر و سپس انجام پیوند روی آن وجود دارد.

فاصله کاشت


با توجه به اینکه دامنه گسترش ریشه نسبت به شاخه های هوایی درخت خیلی بیشتر است بنابراین باید در هنگام کاشت دقت شود که فاصله درختان به اندازه ای باشد که مانع رشد سایر درختان مجاور نشود. این موضوع به ویژه در مورد درختان انجیر که به صورت دیم کاشته می شوند از اهمیت زیادی برخوردار می باشد. زیرا هنگامی که درختان نزدیک به هم کاشته شوند، رشد ریشه صرفا در محدوده زیر درخت گسترش می یابد و رشد افقی ریشه ها بر اثر ریشه های درختان مجاور محدود می شود.

پیشنهاد مطالعه  آفت کنه اریوفید انجیر و راه های مبارزه با آن

به علاوه بر اثر نزدیکی فاصله ردیف های درختان ، قدرت رویشی درخت نیز به شدت کاهش می یابد. مقاومت گیاهان در مقابل خشکی به عمق و فراوانی انشعابات سیستم های ریشه ای بستگی دارد. تا بتوانند آب مورد نیاز خود را از توده بزرگتر خاک جذب نمایند. خوشبختانه رشد سیستم ریشه ای انجیر هم به صورت عمودی و هم به صورت جانبی است.

کاشت و تکثیر درخت انجیر

فاصله کاشت درخت انجیر با توجه به دیم بودن و یا آبی بودن درخت تفاوت می کند به طوری که زمانی که انجیر را به صورت دیم می کارند معمولا فاصله درختان را حداقل ۱۰ متر از هر جهت در نظر می گیرند. بدین ترتیب در حالت دیم در هر هکتار ۱۰۰ اصله درخت را می توان کاشت. ولی در حالت کشت آبی فاصله درختان را می توان کمتر در نظر گرفت.

فاصله ما بین درختان به میزان بارش سالیانه منطقه کشت نیز بستگی دارد به نحوی که در مناطق پر بارش تر می توان نهال ها را در هنگام کاشتن در فاصله کمتری از یکدیگر قرار داد. به طور کلی مشخص گردیده که فاصله های کمتر از ۱۰ متر منجر به کوچک ماندن درختان و عدم رشد مطلوب آنان می شود، در صورتی که در باغاتی که فاصله درختان بیشتر از ۱۰ متر می باشد (۲۰-۱۵ متر) درختان از رشد بسیار مطلوبی برخوردار بوده و معمولا بزرگتر از درختانی هستند که فاصله آنها کمتر در نظر گرفته شده است.

پست های مرتبط
خواص انجیر ، از کاهش وزن تا رفع یبوست
خواص انجیر

انجیر یک میوه مغذی است. که دارای خواص و فواید زیادی می باشد. انجیر انواع و اقسام گوناگونی دارد که بیش از ۶۰۰ گونه از آن شناخته شده است. میزان ادامه مطلب

آشنایی با تعدادی دیگر از آفات درخت انجیر
آفات درخت انجیر

مورچه مورچه یکی از مهمترین آفات درخت انجیر محسوب می شود. خسارت این آفت در باغات انجیر به دو صورت می باشد. ١- زمان گرده افشانی انجیر با توجه به ادامه مطلب

کنترل شیمیایی علف های هرز باغات انجیر
کنترل شیمیایی علف های هرز باغات انجیر

با توجه به اینکه عمده ترین رقیب درختان جهت مصرف آب، علفهای هرز می باشد به ویژه در سالهایی که میزان بارندگی کم می باشد اهمیت علف های هرز دوچندان ادامه مطلب

هر آنچه در مورد درخت انجیر باید بدانید
درخت انجیر

درخت انجیر از ۵۰۰۰ سال قبل از میلاد توسط انسان کشت می شده است. درخت انجیر از تیره توت و از گونه فیکوس ها ( ficus ) است. فیکوس ها ادامه مطلب

10 دیدگاه دربارهٔ «نحوه کاشت و تکثیر درخت انجیر»

  1. حسین زینعلی

    سلام یاد دادن دانسته های خویش به دیگران روح بلند میخواهد که شما دارید سالم و شاد و پیروز باشید

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به بالای صفحه بردن