مراحل مختلف آماده سازی زمین کشاورزی

آماده سازی زمین کشاورزی
اشتراک گذاری

برای آماده سازی زمین کشاورزی باید مراحل مختلفی را انجام داد از جمله مراحل لازم و ضروری برای کاشت محصول تهیه بستر کشت ، سله کشی ، تسطیح شیب زمین ، شخم زدن ، دیسک زدن و …. است. در مقاله قبل در مورد انواع روش های آبیاری گیاهان ، مزایا و معایب هر کدام مطالبی را گفتیم در این مقاله با نحوه آماده سازی زمین برای کاشت محصول آشنا می شویم.

تهیه بستر کشت

اولین مرحله آماده سازی زمین کشاورزی تهیه بستر کشت است. به کلیۀ عملیاتی که بر روی خاک انجام شده تا بستر خاک آماده کشت شود، عملیات تهیۀ بستر کشت می گویند. این عملیات به دو مرحلۀ تهیۀ بستر کاشت اولیه و ثانویه تقسیم می شود و به طور کلی هدف از انجام این عملیات موارد ذیل می باشد:
۱ – فراهم سازی محیط مناسب برای رشد ریشه
۲ – کنترل علف های هرز
۳ – کاهش فرسایش خاک
۴ – تنظیم رطوبت خاک ( کاهش رطوبت در شرایط نبود زه کش مناسب و حفظ رطوبت خاک در شرایط خشکی )

تعداد عملیات انجام شده برای تهیۀ بستر کاشت، متغیر و در واقع تابع شرایط منطقه و نوع محصولات است.

عملیات تهیۀ بستر کاشت

۱ – دیسک زدن و خردکردن بقایای گیاه قبلی در زمین
۲ – شخم زدن و خرد کردن خاک
۳ – پشته سازی و شکل دهی خاک
۴ – دیسک زدن یا کولتیواتور زنی
۵ – استفاده از هرس دندانه ای
۶ – استفاده از هرس های بشقابی یا دندانه ای پس از عملیات کاشت
۷ – وجین و سله شکنی

عملیات تهیۀ بستر معمولاً در دو مرحلۀ اولیه و ثانویه انجام می شود.

تهیۀ اولیۀ بستر کاشت

در تهیۀ اولیۀ بستر کشت، خاک بریده و خرد می شود و ممکن است همراه با برگرداندن خاک، بقایای گیاهی نیز دفن شوند، با لایۀ خاک شخم خورده مخلوط شده و یا اصولاً دست نخورده باقی بمانند. تهیۀ اولیۀ بستر کشت عمیق تر است و با شدت بیشتری انجام می شود و معمولاً در سطح خاک ناصافی به جا می گذارد.

تهیه ثانویه بستر کشت

در این مرحله که بعد از مرحلۀ اولیه صورت می گیرد خاک تا عمق کمتری تحت تأثیر قرار می گیرد و لایۀ سخت سطح خاک خرد و نرم و تا حدی فشرده و مسطح می شود. همچنین این مرحله، منافذ بزرگ زمین را می بندد، علف های هرز را از بین می برد و با تخریب لوله های موئین باعث حفظ رطوبت در خاک می گردد.

ادوات تهیۀ بستر کاشت

تهیۀ اولیۀ بستر کاشت تهیۀ ثانویۀ بستر کاشت
گاوآهن های برگردان دار، قلمی و بشقابی هرس های بشقابی ، فنری ، دندانه ای و چرخان
نهرکن و پشته سازها کولتیواتورها
زیرشکن ها وجین کن ها
دیسک های سنگین غلتک ها
خاک ورزهای دوّار ( روتو تیلر و سیکلو تیلر )ماله

سله کشی

یکی دیگر از مراحل آماده سازی زمین کشاورزی سله کشی است. به طور معمول، پس از بارندگی یا پس از آبیاری بویژه در خاک های سنگین و فقیر از نظر مواد آلی، در سطح خاک لایه سختی ایجاد می شود که به آن « سله » می گویند. علت تشکیل سله، متلاشی شدن ساختمان خاک سطحی در اثر برخورد قطرات باران و یا بازشدن آن ها در آب است. در نتیجه این عمل، ذرات رس آزاده شده، در آب به حالت معلق در می آید و پس از نفوذ یا تبخیر آب لایه ی نفوذناپذیر سله را به وجود می آورد. این لایه، با از دست دادن رطوبت بتدریج سخت تر می شود و پس از خشک شدن کامل ، شکاف ها و ترک هایی در آن ایجاد می گردد. به خرد و نرم کردن لایه ی سخت سطح خاک « سله شکنی » گفته می شود.

عوامل مؤثر در ایجاد سله

  • مقدار و نوع رس
  • کم بودن موادآلی
  • بالابودن مقدار سدیم خاک
  • روش آبیاری و هر عاملی که ثبات و پایداری خاکدانه ها را کاهش دهد
  • در ایجاد سله ضخامت و سختی آن مؤثر است به طور کلّی هرچه خاکدانه با ثبات تر (محکم تر و مقاو متر) باشد دیرتر در آب متلاشی شده و امکان تشکیل سله کاهش می یابد.
آماده سازی زمین کشاورزی

عوارض و معایب سله

  • ممانعت از خروج جوانه ها و سبز شدن بذر
  • ممانعت از ورود هوا به داخل خاک و کاهش تهویه خاک
  • قطع ریشه گیاهان در اثر ترک های ایجاد شده
  • افزایش تلفات آب از طریق تبخیر از شکافها و ترک ها
  • کاهش نفوذپذیری خاک (افزایش تلفات آب از طریق جریان سطحی)

پیامدهای فوق در نهایت ، باعث نامطلوب شدن شرایط رشد و نمو گیاه شده، مقدار محصول را شدیدا کاهش می دهد.

روش های پیشگیری از ایجاد سله و بروز اثرات آن

مرطوب نگهداشتن خاک : وجود رطوبت، مقاومت فیزیکی خاک را در مقابل خروج جوانه از بین می برد.
افزایش مواد آلی خاک : مواد آلی مقاومت و پایداری خاکدانه ها را افزایش داده، خطر متلاشی شدن خاکدانه ها را در آب کاهش می دهد.
جلوگیری از سخت مانده سطح خاک : بقایای گیاهی در سطح خاک مانع از تبخیر آب و ایجاد سله می شود. پاشیدن لایه نازک ماسه، خاکستر، خاک اره و حتی خراش دهی سطحی خاک ایجاد لایه عایق و جلوگیری کننده سله شدید می باشد.


فوائد سله شکنی


با انجام سله شکنی، روند آماده سازی زمین کشاورزی تسریع شده و نفوذپذیری خاک نسبت به آب و هوا بهبود یافته، با مساعد شدن شرایط رشد و نمو گیاه مقدار محصول افزایش می یابد. از این رو، با توجه به نوع گیاه و خاک، همزمان با سبزشدن بذر و در طول دوره ی رشد گیاه، انجام عملیات سله شکنی به دفعات توصیه می شود.

در زراعت های کوچک بخصوص در کشت سبزیجات و گل ها عملیات سله شکنی و با استفاده از وسایلی مانند کج بیل ، فوکا ، شفره ، بیلچه و چنگک انجام می شود. در زراعت های وسیع، بخصوص در کشت های ردیفی (مثل چغندر و ذرت) سله شکنی با استفاده از انواع کولتیوار و یا با چنگک های گردان، در بین ردیف های محصول صورت می پذیرد. در کشت های درهم مثل گندم و جو، یونجه، شبدر، امکان سله شکنی با وسایل مکانیکی وجود ندارد و صرفاً با کاهش دور آبیاری از ایجاد سله جلوگیری می شود.

شخم زدن

شخم، زیر و رو کردن خاک است که در نتیجۀ این عمل، خاک نسبت به آب و هوا نفوذپذیر شده و فعالیت میکرو ارگانیسم های هوازی افزایش می یابد. تهیۀ زمین در بسیاری از موارد با شخم آغاز می شود که خود مهم ترین مرحله در آماده سازی زمین کشاورزی محسوب می شود. چنانچه شخم زدن با توجه به رطوبت و عمق خاک و به طور کلی با رعایت اصول آن انجام نشود، نه تنها نتایج مفیدی در برنخواهد داشت بلکه غالباً می تواند به خرابی بستر بذر و گاهی خسارت های جبران ناپذیری منجرگردد.

شخم زمین باید به گونه ای انجام پذیرد که: ۱- قطعات شخم نخورده باقی نمانده؛ ۲- تسطیح زمین بهم نخورده؛ ۳- تراکم خاک به حداقل رسیده؛ ۴-حداکثر صرفه جویی در وقت به عمل آید. بهترین زمان شخم زدن بلافاصله بعد از برداشت محصول است، زیرا خاک هنوز رطوبت دارد و راحت تر شخم می خورد.

ادوات خاک ورزی اولیه ( گاو آهن ) از لحاظ نیروی کشنده، به دو نوع دامی و تراکتوری تقسیم می گردد و هر
دو می توانند یک طرفه و یا دو طرفه باشند. شخم زدن، برحسب شکل زمین و توپوگرافی و نوع گاو آهن، می تواند به اشکال گوناگونی انجام شود. معمولیترین الگوی شخم « سرزمینی » است. دراین روش، ابتدا خطی را در ابتدا و انتهای زمین می کشند تا ناحیۀ محصور در میان این دو خط را شخم بزنند. این خط با شخم زدن با نوک خیشها انجام می گیرد. پهنای قطعۀ زمین در هر دو انتها باید آنقدر باشد که تراکتور روی آن به راحتی دور بزند. این الگو را خود به دو روش وسط به کنار یا کنار به وسط می توان اجرا نمود.


تنظیمات ادوات شخم


در چگونگی کار و تنظیمات گاوآهن برگردان دار به سه عامل مهم باید توجه داشت:
۱ – تراز بودن گاوآهن در هنگام اجرای شخم شامل تراز طولی و عرضی
۲ – سرعت حرکت تراکتور و ماشین
۳ – تنظیم عمق کار

در هنگام عملیات شخم زدن، تنظیمات درست و تراز بودن گاوآهن، باعث یکنواختی عمق شخم می گردد. اگر گاو آهن، تراز طولی نداشته باشد، عمق شیار شخم در خیشها مساوی نبوده و کف شیار به شکل پله ای در میاید و آماده سازی زمین کشاورزی جهت کشت محصول به درستی انجام نمی گیرد.

آماده سازی زمین کشاورزی


گاوآهن بشقابی


گاوآهن بشقابی، از لحاظ نحوۀ تأثیر برخاک، تا حدی به گاوآهنِ برگردان دار شباهت دارد. خیش های بشقابیِ مقعّر و گردان گاوآهن بشقابی، در هنگام کار، تا حدی خاک را برمی گرداند. باتوجه به گردش خیشها و در نتیجه کاهش اصطکاک و برش مواد سطحی، علی رغم ناقص برگرداندن خاک، در شرایط زیر که گاوآهن های برگردان دار قادر به کار با عملکرد مناسب نیستند، استفاده از گاوآهن های بشقابی توصیه می شود :

  • زمین های سفت و خشک که گاوآهن برگردان دار به سختی در آنها نفوذ می کند.
  • زمین های کلش دار و ریشه دار که باعث گرفتگی گاوآهن های برگردان دار می شوند.
  • زمین های چسبنده که گاوآهن برگردان دار در آن، حالت خاک چسبی پیدا می کند.
  • زمینهای دارای لایه های سخت عمیق، از جمله لایه حاصل از کار مداوم گاوآهن های برگردان دار در عمق ثابت.
  • زمین های بسیار ساینده، ناهموار و ریشه دار که در آنها سایش و آسیب هایی که بر خیش های برگردان دار وارد شده، عامل بازدارنده است.
  • برای شخم عمیق تا حدود ۴۰ سانتیمتر با انواع بسیار بزرگ بشقابها.

گاوآهن های چیزل

در فارسی، گاوآهن های چیزل بر اساس شکل تیغۀ آنها قلمی، پنجه غازی و شفره ای نامیده می شوند.اما هیچ یک از این نام ها عمومیت ندارند. کاربرد گاوآهن های چیزل در مواردی لازم است که برگرداندن خاک علی رغم اثرهای مفید آن توصیه نمی شود، برای مثال در مواردی که بقایای گیاهی به دلیل کنترل فرسایش نباید به زیر خاک بروند یا ضمن محدود کردن تبخیر سطحی، باید سبب نفوذ بهتر و ذخیرۀ حداکثر رطوبت شوند، با گاوآهن های چیزل می توان گیاهان هرز را کنترل کرد. همچنین با کاربرد آنها در عمقی بیشتر از عمق گاوآهن های برگردان دار، می توان لایۀ سخت ناشی از کار مداوم گاوآهن های برگردان دار را در زمین شکست.

تسطیح شیب زمین

تسطیح شیب زمین در روند آماده سازی زمین کشاورزی نقش مهمی دارد. اگر زمین، شیبی حداکثر تا ۵ درصد داشته باشد کشت درختان میوه بدون انجام عملیات مقدماتی، قابل انجام است ولی در شیب های بالای ۵ درصد، کشت درختان معمولاً روی خطوط تراز یا کنتور و بعضاً بر روی تراس انجام می شود. شیب ۵ درصد یعنی در ۱۰۰ متر طول ۵ متر اختلاف ارتفاع وجود دارد.

پیشنهاد مطالعه  روش های مبارزه با آفات کشاورزی

شیب زمین برحسب جهت آن می تواند بر دما اثر مثبت و یا منفی داشته باشد. شیب های رو به جنوب حداکثر مقدار نور خورشید را دریافت می کنند.این گونه اراضی، در بهار زودتر گرم شده و در تابستان گرم تر و خشک تر می شوند و در پاییز دیرتر سرد می شوند. بنابراین در مناطق سردسیر خطر سرمازدگی زمستانۀ این اراضی کمتر ولی از نظر سرمازدگی بهاره بیشتر است و در کل فصل، رشد طولانی تری در اختیار گیاه قرار می گیرد.

شیبهای رو به شمال درست برعکس شیب های رو به جنوب عمل می کنند در مناطق گرم تر مانند استهبان و نیریز فارس برای کشت درختان خزان دار می تواند مفید تر باشد. شیب های رو به شرق و غرب حد واسط دو نوع دیگر هستند. پس در نقاطی که احتمال بروز سرمای دیررس بهاره وجود دارد باید کوشش نمود تا جایی که امکان دارد باغ های میوه در زمین های شیب دار احداث گردند که دلیل این امر سنگین تر بودن هوای سرد نسبت به هوای گرم است که بر روی سطوح شیب دار می لغزد و در نقاط گود و کف ها جمع می گردد و به گیاهان موجود در آنجا آسیب می رساند.

در مناطقی که شرایط آب و هوایی برای یک محصول خاص وجود دارد، کمبود اراضی کشاورزی مسطح بروز می نماید که در این حالت استفاده از تپه ماهورها و اراضی شیبدار دامنه، تنها راه حل افزایش میزان تولید می باشد. به عنوان بارزترین مثال استفاده از اراضی شیبدار دامنه های کوههای اطراف سد سپیدرود شهرستان لوشان و رودبار برای کاشت زیتون را می توان نام برد، لذا استفاده از اراضی شیبدار تا زمانیکه زمین مسطح در یک منطقه با شرایط آب و هوایی مشخص وجود دارد توجیه اقتصادی ندارد، زیرا کشت و کار در سطح شیبدار هزینه های بیشتری نیاز دارد.

تسطیح زمین باغ

برای آماده کردن زمین برای احداث باغ لازم است قبل از اجرای هر نوع عملیات دیگر در روی زمین، آن را تسطیح و ترازبندی نمود. زیرا درختان میوه به دلیل اینکه مدت زیادی در یک محل باقی می مانند، بنابراین باید کلیۀ عملیات مربوط به تهیه و آماده کردن زمین به خوبی انجام گیرد. در زمینهایی با شیب تند ، محل مورد نظر برای احداث باغ باید به قطعاتی درآید که هر قطعۀ آن بایستی مسطح باشد. در زمینهایی که شیب کمی دارند نیز در ابتدا باید به تسطیح و از بین بردن ناهمواری های جزیی زمین اقدام کرد تا در اثر آبیاری و یا بارندگی، خاک زمین شسته نشود.

تسطیح عبارت است از صاف و هموار کردن زمین به منظور بهتر شدن وضع آبیاری و سایر عملیات کاشت و داشت اگر زمین مورد نظر مسطح و هموار نباشد، آب نمی تواند به طور یکنواخت و مرتب به تمام درختان برسد و خاک درختانی که در قسمت های بلندی زمین کاشته می شوند، شسته شده و ریشۀ این درختان در مجاورت هوا قرار گرفته و خشک می شوند.

برعکس درختانی که در قسمت گود زمین کاشته شده اند به علت انباشته شدن خاک های قسمت های بلند در پای آنها، به اصطلاح خفه شده و در نتیجه از بین می روند. بنابراین تسطیح زمین یکی از کارهای ضروری برای کاشت درختان است. در دامنۀ تپه ها نیز برای کاشت گیاهان باغی و درختان میوه، در ابتدا تپه ها را به صورت تپه پلکانی تراز و هموار نموده و سپس عملیات کاشت را شروع می نماییم. عملیات تسطیح و تراز بندی زمین ها به طور کلی توسط بولدوزر و لودر و گریدر انجام می گیرد.

شخم عمیق

یکی دیگر از کارهای که در آماده سازی زمین کشاورزی برای کاشت محصول لازم است که انجام شود شخم زدن عمیق خاک است. پس از انجام عمل کودپاشی، به وسیلۀ تجهیزات و ادوات شخم زنی، شخم عمیقی در حدود ۳۰ تا ۴۰ سانتی متر در خاک می زنیم که اولاً کود به طور کامل با خاک مخلوط شود و ثانیاً خاک زمین مورد کاشت نرم شده تا عملیات بعدی به طور آسان تری انجام گیرد. عمل شخم زدن زمین هم زمان با کود پاشی در بهار یا پاییز انجام می گیرد.

دیسک زدن

بر اثر شخم زدن عمیق در زمین مقداری کلوخ بزرگ به وجود می آید که در موقع کاشت و پیاده کردن نقشه و غیره اشکالاتی به وجود می آورند. برای آماده سازی زمین کشاورزی و خرد کردن این کلوخها احتیاج به عمل دیسک زدن می باشد. اصولاً دیسک عمود برجهت شخم زده می شود تا شیارهایی که بین خیش های گاو آهن به وجود آمده ، هموار شود و در عین حال کلوخها نیز خرد شوند.

آماده سازی زمین کشاورزی

ماله کشی

پس از دیسک زدن، زمین را ماله می کشند. ماله ممکن است چوبی یا آهنی باشد. اکثراً ماله و هرس با هم زده می شوند، بدین ترتیب که اول هرس یا دندانه را به تراکتور یا هر وسیلۀ دیگری که با آن کار می کنند، می بندند و در پشت آن ماله را به تراکتور وصل می نمایند. کار ماله کشی جمع آوری ریشه علف های هرز و نیز قلوه سنگ های موجود در سطح زمین می باشد و ماله نیز شیارهای کوچک حاصله از عملیات قبل را هموار و مسطح می نماید. عدم انجام ماله کشی باعث مشکلاتی در کاشت و پیاده کردن نقشه و غیره می شود.

گونیا کردن زمین

برای اینکه عملیات کشاورزی در باغ به صورت مکانیزه و با استفاده از ماشین آلات انجام شود، باید درختان بر روی ردیف و با فواصل مناسب کشت شوند، در نتیجه این عمل، ضمن کاهش هزینه ها می توان افزایش تولید را نیز انتظار داشت. برای اینکه درختان روی ردیفهای مشخص و به فواصل منظم از همدیگر کشت شوند، اقدام به
گونیا کردن می نماییم.

در آماده سازی زمین کشاورزی و عملیات گونیا کردن باید به این نکات توجه داشت :

۱ – فواصل کشت به گونه ای باشد که درختان در حداکثر رشد خود روی هم سایه نیندازند.
۲ – حریم باغ را رعایت نموده و اولین نقطۀ کشت طوری انتخاب شود که درختان به باغ مجاور وارد نشوند.
۳ – زاویۀ تابش خورشید در فاصلۀ بین ردیف ها طوری باشد که نور به همه قسمت های درختان بتابد.
۴ – جهت سهولت کار می توان از دستگاه های نقشه برداری استفاده نمود.

پیشنهاد مطالعه  هیدروپونیک چیست ؟ آموزش کشت گیاهان به روش هیدروپونیک

برای گونیا کردن خطوط کاشت مطابق با شکل از یک گوشۀ زمین شروع می کنیم به عنوان مثال از ضلع شمال غربی اگر ابعاد کاشت درخت ما مثالا ۳*۳ باشد حدود ۱/۵ متر از انتهای باغ فاصله گرفته و اولین نقطه ، نقطه الف را با استفاده از یک میخ چوبی علامت گذاری و نصب می کنیم. حال در امتداد مستقیم و به سمت شرق ۴ متر را اندازه گیری می کنیم و علامت می زنیم (نقطه ج ) پس از نقطۀ ج به سمت جنوب نیز ۳ متر را مشخص نموده و علامت می زنیم ( نقطۀ ب ). فاصلۀ بین دو نقطۀ ب و ج را اندازه گیری نموده باید ۵ متر باشد، اگر نباشد باید به قدری نقاط ب و ج را جاب هجا نماییم تا ۵ متر درست شود. حال در جای نقاط ب و ج درخت کشت می نماییم. بقیۀ نهالها را نیز در امتداد این دو نهال کشت می کنیم تا در نهایت تمام باغ تخت کشت دراید.

سیخک زدن

گاهی در اراضی سنگینی جهت رساندن هوا یا ایجاد تهویه در ناحیه ریشه یا غده های زیرزمینی به ویژه در سیب زمینی، سوراخهای با میله های عمودی در اطراف بوته به عمق تقریبی ۳۰ – ۲۰ سانتیمتر ایجاد می کنند. به این عمل که سیخک زدن گفته میشود، تأثیر بسزایی در شادابی گیاه و توسعه بخش زیرزمینی به خصوص درشتی غده سیب زمینی دارد. سیخک زدن نیز یکی از مراحل آماده سازی زمین کشاورزی است.

کارهای دیگری نیز بعد از آماده سازی زمین کشاورزی باید انجام شود تا عملیات کشت به درستی انجام شود ازاین موارد می توان تنک کردن ، واکاری ، قیم زدن و خاک دادن را اشاره کرد.

تنک کردن

حذف بوته های اضافه و ایجاد تراکم مناسب را در مزرعه « تنک کردن » می گویند. در حقیقت، تنک کردن عکس واکاری ست. معمولاً پس از استقرار کامل گیاه، در اغلب موارد بوته ها و تراکم آن ها در مزرعه بیش از حد مطلوب است. از این رو، باید بوته های اضافی حذف شوند تا امکان رشد و نمو بهتر فراهم گردد. عمل تنک کردن با دست و یا به وسیله ی ماشین آلات مخصوص انجام می شود.

در تنک کردن دستی کارگران آزموده با رعایت فواصل مناسب بین بوته ها، شاداب ترین و قوی ترین بوته را نگه داشته، بوته های ضعیف را حذف می نمایند. به منظور جلوگیری از وارد آمدن صدمه به سایر گیاهان در زمان انجام عملیات تنک کردن باید مزرعه از نظر رطوبت گاورو باشد. این عمل معمولاً با استفاده از فوکا، داس، بیلچه یا شفره انجام می شود. معمولاً کیفیت کار تنک کردن با استفاده از کارگر نسبت به کاربرد ماشین آلات بهتر و دقیق تر است ولیکن هزینه زیاد و طولانی شدن زمان انجام کار، از معایب آن محسوب می شود.

در کشت های وسیع تنک کردن با ماشین آلات ویژه انجام می شود. بعضی از این ماشین ها مجهز به چشم الکتریکی هستند در نتیجه بوته ها را تشخیص داده، به دقت عملیات تنک کردن را انجام می دهند. امروزه سعی برآن است که با کاربرد بذور گواهی شده، ماشینهای کارنده دقیق، نیروی انسانی ماهر و سایر اقدامات به زراعی عملیات تنک و واکاری را حذف و هزینه تولید را کاهش دهند.

واکاری

به کاشتِ دوباره بذر یا نشا یا نهال در قسمت هایی از زمین که به تعداد کافی گیاه در آن سبز نشده است جهت ایجاد تراکم « واکاری » می گویند. بارش تگرگ، سرمای بی موقع، سله بستن، نبودِ رطوبت کافی، تنظیم نبودن بذرکار، ضعفِ قوه نامیه ی بذور، آفات و عوامل بیماری زا، از جمله عواملی هستند که باعث سبز نشدن بذرها در قسمتهایی از مزرعه می شوند در نتیجه، کشت کاملاً یکنواخت و یکدست نیست.

معمولاً برای رفع این مسأله در مورد گیاهانی که خاصیّت جابه جایی دارند، بوته های اضافی را از محل های پرتراکم مزرعه و یا از خزانه خارج نموده، در محل های خالی می کارند. در مورد گیاهانی که خاصیت جابه جایی ندارند عمل واکاری با کاشت بذر ترجیحاً خیس خورده و گاهی جوانه دار شده آن ها، در اولین فرصت انجام می شود. در مورد گیاهان نشایی نیز بعد از چند روز، در صورت خشک شدن نشاها باید نسبت به کشت مجدّد آن ها اقدام نمود. در مورد درختان میوه واکاری معمولاً یک سال بعد از کاشت انجام می شود.

اگر قسمت اعظم مزرعه بدون گیاه باشد لازم است که پس از علت یابی عملیات بذرکاری تکرار گردد. اگر واکاری با تأخیر انجام شود گیاهان اصلی و گیاهان واکاری شده از رشد یکسان برخوردار نخواهند بود. در مورد گیاهان چندساله نظیر یونجه و درختان میوه، واکاری را در سال دوم نیز می توان انجام داد.

وجین

از بین بردن علف های هرز را با استفاده از وسایل مکانیکی « وجین » می نامند. وجین یکی دیگر از مراحل آماده سازی زمین کشاورزی است. چنانچه علفهای هرز کنترل نشوند عملکرد گیاهان به شدت کاهش خواهد یافت. در کشتهای ردیفی معمولاً عملیات وجین را با عملیات سله شکنی و خاک دهی پای بوته و گاهی کوددهی به طور همزمان و توأمان با وسایلی نظیر کولتیواتور و انواع دندانه و غیره انجام می دهند.

خاک دادن

در بسیاری از گیاهان نظیر ذرت، توتون، نیشکر، پنبه، بادمجان و … که شاخ و برگ زیادی دارند، به منظور افزایش مقاومت آن ها در مقابل باد و در گیاهانی نظیر سیب زمینی، چغندرقند، بادام زمینی … به منظور افزایش خاک اطراف بوته و در کرفس به منظور سفید ماندن قاعده دمبرگ و … باید پای بوته ها را خاک داد.

در عملیات خاک دادن پای بوته باید دقت شود که خاک نرم شده به طور یکنواخت اطراف گیاه را بپوشاند. در کشت های ردیفی در ادامه عمل کولتیوار از شیارزن ها استفاده می شود. در مزارع کوچک این عمل با دست و به کمک بیل و کج بیل و یا بیلچه صورت می گیرد.

قیم زدن

برای سرپا نگه داشتن گیاهان پابلند، پرشاخ و برگ و کم استقامت نظیر لوبیای پابلند و نخودفرنگی و بوته های گل در گلدان و همچنین در خزانه ی نهال های پیوندی برای حفاظت پیوندک سبزشده، و درختان تازه کاشته شده از خطرات وزش باد شدید آن ها را با ریسمان به قطعه چوب یا فلزی که در کنار گیاه در خاک فرو می کنند می بندند. به این عمل « قیم زدن » می گویند.

برای جلوگیری از پوسیده شدن انتهای قیم ها در خاک، قبل از فروکردن در زمین آن ها را قیراندود می کنند و یا قیم های چوبی را « نیم سوز » می نمایند. برای جلوگیری از ساییده شدن گیاه به قیم، بهتر است گیاه با ریسمان در دو یا سه نقطه به شکل ∞ بسته شود. در کشت خیار درختی و گوجه فرنگی در زیر پلاستیک برای قائم نگه داشتن بوته، از نخ که در حکم قیم است، استفاده می شود.

پست های مرتبط
روشهای مختلف شخم زدن زمین + انواع گاو آهن ها
روشهای شخم زدن زمین

آنچه در این مطلب می خوانیم در مورد شخم تعاریف مختلفی ارائه شده است، ولی یکی از ساده ترین آنها عمل زیر و رو کردن خاک به منظور اصلاح ویژگیهای ادامه مطلب

نماتدها و راههای مبارزه با آن
نماتد و راههای مبارزه با آن

کلمه نماتد ( Nematode) از Neina به معنی رشته، نخ و Oides به معنی شبیه، مانند گرفته شده است و به معنای شبیه رشته است. بیشتر نماتدها باریک و نخی ادامه مطلب

کود کامل NPk را بیشتر بشناسید و با زمان و نحوه استفاده آن آشنا شوید
کود کامل NPK

آنچه در این مقاله می خوانیم مصرف کود باید علاوه بر افزایش تولید ، کیفیت محصولات کشاورزی را افزایش دهد. امروزه بیش از ۹۰ درصد کودهای مورد استفاده در کشاورزی ادامه مطلب

آماده سازی زمین و نحوه کاشت نهال
کاشت نهال

جهت احداث باغ و کاشت نهال ، در مرحلۀ اول باید طراحی باغ صورت گیرد و براساس نقشۀ مورد نظر نسبت به آماده سازی چاله های کشت اقدام نمود البته ادامه مطلب

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به بالای صفحه بردن

آموزش های بیشتر در کانال اینستاگرام ما

دانلود رایگان کتاب مدیریت آبیاری در باغات

برای دانلود ایمیل خود را وارد کنید