شناخت شپشک آردآلود و راههای کنترل آن

اشتراک گذاری

آنچه در این مطلب می خوانیم

برخی از آفات وجود دارند که در مدت کوتاهی با شرایط محیطی جدید سازگار می شوند و به دلیل داشتن میزبانهای مختلف گیاهی به سرعت در محیط جدید تکثیر و گسترش می یابند. نمونه این آفات، حشره ای به نام شپشک آردآلود می باشد. 

این آفت در سالهای اخیر به اندازه ای به درختچه های ختمی و شاه پسند خسارت وارد کرد که در طول مدت زمان خاصی از کاشت این گونه های تابستانه در شهرهای جنوب کشور جلوگیری شد.

شپشک آردآلو

این حشرات ریز بیشتر در محیط های گرم و مرطوب یافت می شوند. بنابراین شپشک ها در محیط های خانگی و گلخانه در شرایط مطلوب رشد و تکثیر بیشتری دارند. در میان گلهای آپارتمانی اغلب میهمان گیاهانی مانند حسن یوسف ، آگلونما و انواع گل ناز و کاکتوس ها و ساکولنت ها می باشد اما در سایر گلهای آپارتمانی نیز احتمال فعالیت و خسارت وجود دارد. 

بنابراین می توان نتیجه گرفت به دلیل دامنه میزبانی وسیع آفت شپشک آردآلود در گلخانه ها و محیط های باز و همچنین سرعت تکثیر بالا اهمیت شناخت و مبارزه به موقع با این آفت مشخص می گردد. شپشک آردآلود حشره ای است از راسته جوربالان ، این گونه همچنین به درختچه های زینتی ختمی چینی ، شاه پسند و خرزهره و همچنین انواع درختان حمله می کند و باعث ایجاد خسارت می گردد.

شکل شناسی آفت شپشک آردآلود

این آفت به شکل لکه های برجسته مومی و یا پنبه ای شکل و به رنگ سفید در لابلای برگ گیاهان میزبان خصوصاً محل اتصال برگ به ساقه دیده می شود.

حشره ماده : حشرات ماده کامل بیضوی شکل تا حدودی کشیده و بدون بال هستند اما توسط پاهایشان می توانند حرکت کنند و جابجا شوند. اطراف بدن آنها زایده های رشته ای مانند کوتاه به فواصل مساوی قرار گرفته است و فقط یک جفت از این زواید که در انتهای شکم قرار گرفته بلندتر می باشد. حشره ماده آفت شپشک آردآلود پوشیده از ذرات سفید مومی می باشد.

حشره نر : حشرات نر به رنگ قهوه ای متمایل به زرد با شکم استوانه ای و دارای دو رشته بلند دمی به اندازه طول بدن هستند. حشرات نر بالغ بالدارند و توانایی جابجایی بین گیاهان مختلف را دارند و به ندرت قابل مشاهده هستند. نرها زمان کمی جهت جفت گیری دارند و زود از بین می روند. معمولا با چشم به سختی مشاهده می شوند و خسارت مستقیم به گیاه وارد نمی کنند.

پوره ( نوزاد ) : شپشک آردآلود دارای مراحل نمف یا پورگی سنین مختلف هستند. در مراحل اولیه پورگی ، ماده مومی اطراف بدن آنها وجود ندارد و با گذشت زمان و تغذیه ، بدن آنها از موم پوشیده می شود. شپشک آردآلود در مرحله پورگی نیز خسارت زیادی به گیاه وارد می کند.

تخم : ماده ها پس از جفت گیری توده های سفید رنگی بر جای می گذارند که داخل آن تخم های بسیار ریزی به رنگ زرد تا صورتی وجود دارد.

زیست شناسی

به دلیل وجود شرایط محیطی – زیستی مناسب جهت زندگی این آفت در فضاهای بسته مانند گلخانه ها بیشتر در این مکانها شیوع دارند. بنابراین بررسی مداوم از گیاهان میزبان در گلخانه ها جهت شناسایی به موقع حایز اهمیت می باشد. 

پیشنهاد مطالعه  چگونگی کاشت ، آبیاری ، کوددهی و هرس درخت بادام

شپشک آردآلود زمستان را به شکل تخم ، پوره و یا حشره کامل در علف های هرز ، زیر پوست درختان و هر مکان مشابه دیگری می گذراند. در واقع رشد و نمو این آفت در زمستان متوقف نمی شود اما به کندی انجام می گردد.

شپشک های جنس نر بالدار بوده و پس از جفتگیری از بین می روند. شپشک ماده به رنگ سفید تا صورتی بوده و پس از جفت گیری ، تخمهای خود را داخل توده تارهای مومی نازک و سفید فراوانی که از ترشحات خود حشره است قرار می دهند . 

معمولا دو هفته پس از پیدایش حشره نر پوره های ( نوزادان ) سن اول این آفت که بدون پوشش مومی و محافظ هستند ظاهر می شوند. پوره ها پس از خروج از تخم یک یا دو روز داخل کیسه تخم باقی مانده و سپس از آن خارج می شوند و در سطح شلاخه ( بیشتر در نوک شاخه ها ) و برگ درختان و درختچه های میزبان پراکنده می گردند. 

این پوره ها به رنگ صورتی تا نارنجی هستند. محل استقرار شپشک آردآلود معمولاً در کنار شاخه ها ، دمبرگها و دم میوه ها به صورت توده های انبوه و سفید رنگ می باشد. تعداد نسل شپشک های آردآلود بستگی به شرایط محیط دارد و به طور متوسط دارای ۴ – ۳ نسل در سال است.

شپشک آردآلو

میزبانان شپشک آردآلود

این آفت پلی فاژ بوده و دارای دامنه میزبانی وسیعی می باشد. آفت شپشک آردآلود در شمال کشور بر روی مرکبات و شمشاد بیشترین فعالیت را دارد. 

این آفت در گیاهان زینتی مانند انواع سرو و انواع درختچه های زینتی مانند ختمی چینی ، شاه پسند ، گل کاغذی ، خرزهره و در گیاهان آپارتمانی مختلف و کاکتوس ها و دیگر گیاهان گوشتی مانند ساکولنت ها و گیاهان ناز گوشتی فعالیت می کند. نکته قابل توجه اینکه میزبان این آفت می تواند علف های هرز نیز باشد.

نحوه ایجاد خسارت

علایم اولیه خسارت آفت به شکل نقطه های زرد رنگ و نکروزه در زیر و روی برگ دیده می شود. شپشک های آردآلود ( پوره ها و ماده ها ) جهت تغذیه از شیره نباتی خرطوم خود را در نسج گیاه فرو می برد و پس از تغذیه شیره نباتی گیاه ، ترشحات چسبناکی به نام عسلک از خود ترشح می کنند که باعث خیس شدن شاخ و برگ در گیاه میزبان می شود. 

عسلک ترشح شده باعث ایجاد شرایط مساعدی جهت فعالیت احتمالی قارچ های ساپروفیت مانند فوماژین را مهیا می کند. این قارچ ها باعث ایجاد پودرهای سیاه رنگ بر روی تنه و شاخه ها می شود.

از نشانه های دیگر وجود این آفت رفت و آمد مورچه هایی می باشد که از عسلک تولیدی تغذیه می کنند. آفت شپشک آردآلود ابتدا با استقرار در محل اتصال دمبرگ به ساقه ، رگبرگ اصلی در زیر برگ و یا در زیر غنچه گل شروع به تغذیه می کند و با اینکار مانع باز شدن گل و باعث زرد شد غنچه گل می گردند. 

پیشنهاد مطالعه  کاشت ، داشت و برداشت درخت گردو

برگها به مرور زمان بد شکل و نقاط نکروزه ( زرد شده ) در سطح برگ دیده می شود. به طور کلی رشد گیاه متوقف می شود و در صورت عدم کنترل و مبارزه با آفت به نابودی کامل گیاه منجر می شود.

روشهای کنترل و مبارزه با شپشک آردآلود

الف – مبارزه بیولوژیکی با شپشک آردآلود

مبارزه بیولوژی توسط کفشدوزک شکارگر کریپتولموس در شرایط گلخانه ای و فضای بسته

شپشک آردآلود

ب – مبارزه مکانیکی

۱ – استفاده از کارت های زرد رنگ جهت جذب حشرات نر این آفت خصوصا در گلخانه ها و شناسایی زمان دقیق جهت سمپاشی به موقع
۲ – شستشوی گیاهان میزبان هر هفته یکبار از استقرار کامل آفت بر روی گیاه میزبان جلوگیری کرده و تراکم آفت شپشک آردآلود را کم می کند.
۳ – استفاده از آفت کش های گیاهی مانند عصاره سیر و فلفل در دوره فعالیت آفت به مدت ۲ تا ۳ ماه به فاصله ۱۵ روز یکبار

ج – مبارزه شیمیایی

برای شناخت و تشخیص زمان دقیق سمپاشی نیاز است بازدید و بررسی مداوم و روزانه گیاهان میزبان انجام شود. به دلیل چند نسلی بودن آفت نیاز به ۲ تا ۳ نوبت سمپاشی با سموم تماسی – سیستمیک با فاصله ۲ روز یکبار می باشد. 

برای اثر بخشی مناسب لازم است اولین مرحله در زمان مشاهده اولین علایم فعالیت آفت شپشک آردآلود در گیاه میزبان باشد و نباید به حد آستانه زیان اقتصادی برسد برای اینکار از سموم زیر استفاده کنید :

  • ترکیب سم دورسبان به نسبت ۲/۵ در هزار و کنفیدور ۰/۵ در هزار
  • اتیون به نسبت ۲/۵ در هزار ( در دمای پایین تر از ۳۰ درجه سانتیگراد )
  • دیمتوات به نسبت ۲/۵ در هزار

نکته: در هنگام استفاده، همراه سموم مذکور حتما از روغن امولسیون شونده مانند ولک و سیترال به نسبت ۲ در هزار استفاده شود.

پست های مرتبط
چگونگی کاشت ، آبیاری ، کوددهی و هرس درخت بادام
درخت بادام

آنچه در این مطلب می خوانیم درخت بادام یکی از گیاهان تیره گل سرخ متعلق به دو لپه‌ای ها می باشد. بادام یک درخت بومی آسیای غربی ، کرانه جنوبی ادامه مطلب

نحوه هرس درخت زیتون ( روش گلدانی و تک مخروطی )
هرس درخت زیتون

آنچه در این مطلب می خوانیم مفهوم هرس در درخت زیتون فراتر از قطع شاخه های درختان است زیرا نتایج هرس این دو نوع درخت با هم متفاوت است و ادامه مطلب

مهمترین آفات و بیماری های درخت انگور را بشناسید
آفات و بیماری های درخت انگور

آنچه در این مطلب می خوانیم تشخیص به موقع و صحیح آفات و بیماری های درخت انگور در تاکستان کلید پیشگیری از بروز خسارت و دستیابی به عملکرد بالا در ادامه مطلب

۷ روش برای مبارزه با سوسک سرشاخه خوار رزاسه درختان
آفت سوسک سرشاخه خوار رزاسه

آنچه در این مطلب می خوانیم سوسک سرشاخه خوار رزاسه که در دهه های گذشته به عنوان یکی از آفات درجه دو برای میزبانان مختلف از جمله درختان میوه سردسیری ادامه مطلب

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به بالای صفحه بردن

دانلود رایگان کتاب مدیریت آبیاری در باغات

برای دانلود ایمیل خود را وارد کنید