انواع درخت انجیر – انجیر وحشی ، زینتی ، خوراکی

اشتراک گذاری

آنچه در این مطلب می خوانیم

درختان انجیر بومی منطقه آسیای جنوب غربی و خاورمیانه هستند. با گذشت زمان ، گونه های مختلف انجیر در اسپانیا ، پرتغال ، مراکش ، یونان ، فرانسه و مناطق دیگر کشت شد. تعداد گونه های انجیر تا ۶۰۰ گونه هم ذکر می کنند. انواع درخت انجیر به ۳ دسته کلی تقسیم می شود. ۱ – انجیر وحشی ۲ – انجیر زینتی ۳ – انجیر خوراکی

گونه انجیر کاریکا ” carica ” گونه ای است که در سطح تجارتی، فقط برای میوه اش مورد کشت و پرورش قرار می گیرد. علاوه بر گونه carica گونه های دیگری نیز وجود دارند که بیشتر برای تلقیح انواع انجیر خوراکی کاشته می شوند. گونه انجیری که در گرده افشانی انجیرهای خوراکی نقش دارند به گونه capri fig ( بر ) معروف اند. برای آشنایی با « برانجیر » مقاله بر انجیر و نحوه گرده افشانی انجیر را مطالعه بفرمایید.

الف – انجیر وحشی

فیکوس بنگالنسیس Ficus bengalensis

در بنادر جنوبی ایران ( آبادان و بوشهر تا چابهار ) این گونه انجیر به نام درخت لول یا لور معروف است. وطن اصلی انجیر فیکوس بنگالنسیس هند شرقی است. این درخت به دلیل تعداد زیادی ریشه های هوایی که از ساقه آن خارج شده و به زمین می رسد صدها متر مربع از سطح زمین را می پوشاند.

این ریشها از ساقه درخت منشا گرفته و پس از رسیدن به سطح زمین در خاک فرو رفته و باعث ایجاد تنه ای مجزا و استحکام درخت می شود. طول برگ های بیضوی و براق انجیر فیکوس بنگالنسیس به ۲۰ سانتی متر می رسد.

درخت انجیر معابد ficus religiosa

انجیر معابد از درختان بزرگ هندی است. برگ های آن قلبی شکل با انتهایی باریک و کشیده . انجیر معابد در ایران معمولا در داخل گلدان کاشته می شود.

انواع درخت انجیر

انجیر وارجنیونا Ficus carica – Var – genuina

این درخت به نامهای مختلف نامیده می شود مثلا در مازندران به نام انجیل، در آمل شال انجیر و در رامسر به نام دیو انجیر نامیده می شود. این نوع انجیر اغلب در جنگل های شمال و استان مازندران رشد می کند. و از چوب آن برای تهیه تخته در صندوق مرکبات استفاده می شود. این درخت علاوه بر جنگل های سواحل خزر در جنگل های غرب نیز دیده شده است.

انجیر جوانیس Ficus carica – Var – Johannis

از دیگر انواع وحشی درخت انجیر است. این گونه از انجیر بیشتر در بلوچستان و طبس و بخش های از استان فارس مانند کازرون و ارتفاعات تخت جمشید دیده می شود. درختچه ای است کم برگ، برگهای آن بریده – بریده است و روی آن زبر و پشت آن کرک دار می باشد. میوه این نوع انجیر تخم مرغی شکل و کمی مخملی است.

ب – انجیر تزئینی

انجیرهای تزئینی به چندین گونه تقسیم می شوند. از انواع درخت انجیر تزئینی می توان فیکوس برگ درشت ، فیکوس برگ ریز و انجیر چسب را نام برد.

فیکوس برگ درشت Ficus elastica

انواع درخت انجیر

این نوع درخت انجیر در فارسی به نام فیکوس کائوچوک و فیکوس برگ درشت خوانده می شود. این درخت در جنگل های پر بارش آسیای جنوبی می روید. فیکوس کائوچوک هم زینتی است و هم برای مصارف صنعتی استفاده می شود. در جنوب شرقی آسیا از فیکوس برگ درشت برای تولید کائوچو ، استفاده می کنند.

برگ های این درخت بزرگ ، براق و یشمی رنگ است که جوانه انتهایی آن را برگه های سرخ رنگ می پوشاند. این نوع انجیر را می توان در گلدان کاشت و برای تزئین منازل استفاده کرد.

فیکوس برگ ریز Ficus eriobotryoicles

درختان زینتی و در گلخانه حفظ می شود و با سایر گونه های فیکوس مخلوط می باشد. سطح زیری برگها قهوه ای رنگ است و ساقه درخت از موهای ریز پوشیده شده است.

انجیر چسب ficus pumila

انواع درخت انجیر

به وسیله ریشه های مکنده خود از سایر درختان بالا می رود. برگ های آن تیره و همیشه سبز است، برگهای جوان آن قهوه ای روشن است که دارای ۳ تا ۴ سانتی متر طول می باشد. موطن اصلی آن هند شرقی ، چین ، ژاپن و استرالیا است. انجیر چسب جنبه تزیینی دارد و از آن می توان برای تزیین منزل استفاده نمود.

ج – انجیر خوراکی

ارقام انجیر خوراکی از نظر باغبانی به سه گروه انجیر ازمیر ، انجیر سان پدرو و انجیر معمولی تقسیم می شوند. اگر چه هر سه گروه دارای گل های ماده خامه بلند می باشند ولی از نظر تولید میوه در سال و نیاز به گرده افشانی میوه از هم قابل تشخیص هستند.

  1. انجیر ازمیر تنها یک بار در سال محصول می دهد و همان یکبار نیز نیاز به گرده افشانی دارد.
  2. انجیر سان پدرو دو بار در سال محصول تولید می کند محصول اول در بهار که احتیاج به گرده افشانی ندارد. محصول دوم در اواخر تابستان تولید می شود و نیاز به گرده افشانی دارد
  3. انجیر معمولی بسته به گونه ممکن است یک بار یا دو بار در سال محصول دهد که در هر دو بار احتیاج به گرده افشانی ندارد.

انجیر ازمیر

برای تشکیل و رسیدن میوه در این نوع انجیر گرده افشان لازم و ضروری است. از ارقام مهم این انجیر می توان به رقم کالیمیرنا (Calimy ma) در کالیفرنیا و رقم تساپلل (Tsaplele) در ترکیه اشاره نمود. در شهرستان استهبان که یکی از مهمترین قطب های تولید انجیر کشور است تعداد ۸ رقم انجیر خوراکی از گروه ازمیر مورد شناسایی قرارگرفته است که به شرح زیر است :

پیشنهاد مطالعه  آفت کنه اریوفید انجیر و راه های مبارزه با آن

انجیر سبز

انواع درخت انجیر
انجیر سبز استهبان

درختی است با رشد و باردهی نسبتا زیاد، تاج مدور، رشد عمودی، دارای شاخه و برگ متراکم، معمولا دارای ۳ – ۴ تنه می باشد، اندازه میوه متوسط با قطری برابر ۳۳ – ۳۷ میلی متر رنگ میوه سبز مایل به زرد و میوه شیرین و دارای پوست نازک می باشد. این نوع انجیر بهتر است به صورت خشک مصرف شود.

انجیر سیاه

گیاهی است با رشد و باروری زیاد ، تاج گسترده ، مقاوم به سرما، رنگ میوه بنفش تیره، سطح میوه دارای گرد سفید رنگ است. میوه انجیر سیاه مزه ترش و شیرین دارد و پوست میوه نازک است. به صورت تازه مصرف می شود و خشک آن مرغوب نیست.

شاه انجیر

گیاهی است با رشد و باردهی متوسط، تاج گسترده اندازه میوه بزرگ و به قطر ۳۸ – ۳۹ میلی متر و به دلیل همین بزرگی میوه به آن شاه انجیر گفته می شود. شکل میوه گلابی به رنگ زرد طلایی، پوست میوه خیلی نازک، که با رسیدن کامل غشایی و شیشه ای می شود. میوه درخت شاه انجیر شیرین است و جنبه تازه خوری و پذیرائی دارد.

انجیر متی matty

انجیر متی دارای رشد زیاد و بار آوری متوسط و تاج گسترده است. اندازه میوه متوسط و به قطر ۳۲ – ۳۱ میلی متر، میوه تقریبا گلابی شکل و به رنگ زرد می باشد. میوه انجیر متی شیرین و دیررس است. جنبه تازه خوری دارد و خشک آن مرغوب نیست و بیشتر برای تهیه مربا استفاده می شود

انجیر المی

درختی است با رشد و بارآوری متوسط، رشد درخت عمودی، رنگ میوه سیاه و در نوک سیاه تر از قسمت های دیگر است. اندازه میوه انجیر المی متوسط، به قطر ۳۳ تا ۳۷ میلی متر و سطح میوه دارای نقاط سفید رنگ است. میوه این انجیر ترش و شیرین، میان رس می باشد و جنبه تازه خوری دارد.

انواع درخت انجیر
D شاه انجیر – E انجیر سیاه – F انجیرسبز – G پیوس – H برگ چناری – I متی – J کشکی – K المی – L رونو – M سبز – N سیاه – O شاه انجیر – P سیاه ( اتابکی ) – Q پیوس – R کنیزک

انجیر برگ چناری

گیاهی است با رشد متوسط و بارآوری کم، رشد درخت جانبی، اندازه میوه کوچک با قطری برابر ۳۲ – ۳۱ میلی متر می باشد. میوه نامتقارن، رنگ میوه زرد مایل به سبز است . میوه انجیر برگ چناری دارای مزه شیرین و زودرس است. به صورت خشک و تازه مصرف می شود، این رقم متاسفانه در حال از بین رفتن می باشد.

انجیر رونو

یکی دیگر از انواع درختان انجیر استهبان انجیر رونو می باشد. انجیر رونو گیاهی است با رشد کم ، باردهی متوسط ، تاج گسترده اندازه میوه کوچک و قطری کمتر از ۲۸ میلی متر دارد. میوه درخت انجیر رونو تقریبا سفید رنگ است. گوشت میوه به رنگ زرد لیمویی می باشد. میوه آبدار، شیرین و زودرس است و جنبه تازه خوری دارد.

انجیر کشکی

گیاهی است با رشد متوسط و بارآوری کم، اندازه میوه بزرگ و به قطر ۳۹ – ۳۸ میلی متر ، رنگ میوه به ویژه در ناحیه ته میوه ابلق می باشد. میوه انجیر رقم کشکی ترش و شیرین و زودرس است و جنبه تازه خوری دارد. این رقم نیز متاسفانه در حال از بین رفتن می باشد.

دیگر انواع انجیر ازمیر

انجیر پیوس

در استان کازرون (در منطقه دوسیران) یک نوع انجیر بنام پیوس وجود دارد که مانند سایر انواع انجیر ازمیر نیاز به گرده افشانی داشته و به صورت مخلوط با درختان انجیر سبز در اکثر باغات این منطقه کشت می شوند.

انجیر کنیزک

در برخی مناطق استان فارس مانند مهارلو (سروستان)، میمند (فیروز آباد) و کرفت و آبسرد (جهرم) یک نوع از انواع درخت انجیر به نام انجیر کنیزک وجود دارد. گوشت میوه این نوع انجیر رنگ پرتقالی داشته و رنگ پوست این میوه نیز متفاوت از ارقام انواع دیگر انجیر است و متمایل به نارنجی می باشد.

انجیر سان پدرو

انجیر نوع « سان پدرو » در سال دو محصول تولید می کند. اولین محصول احتیاج به گرده افشانی نداشته و به صورت پارتنو کاریی تشکیل می شود. ولی محصول دوم احتیاج به گرده افشانی داشته و اگر عمل گرده افشانی انجام نگیرد میوه ها شروع به ریزش می کند. انجیر سان پدرو دارای گونه های زیادی است. ولی تنها گونه کینگ King به خاطر زودرسی و تازه خوری به طور تجارتی کشت می شوند.

انجیر معمولی

درختان انجیر نوع معمولی بسته به رقم ممکن است یک یا دو محصول در هر سال تولید کنند. بیشتر ارقام این نوع انجیر محصول اول را به میزان کم و محصول دوم را به مقدار زیاد تولید می کنند. میوه های هر دو محصول بدون نیاز به گرده افشانی تشکیل و رشد و نمو می کنند.

انجیر معمولی اگر در سال یک محصول تولید کند این محصول در تابستان می رسد و اگر دو محصول تولید کند اولین محصول در بهار و یا اوایل تابستان می رسد که بربا ” berba ” نامیده می شود و دومین محصول در اواخر تابستان می رسد.

ارقامی مانند میشن (Mission) و کادوتا در کالیفرنیا و براون ترکی (Brownturkey) در ترکیه و پاجاجرو (Pajajero) در اسپانیا از ارقام مختلف این نوع انجیر می باشند. در کالیفرنیا ارقامی نظیر کادوتا و میشن محصول اول را به مقدار زیاد تولید می کنند، در حالی که برخی از ارقام دیگر نظیر آدریاتیک و براون ترکی محصول اول را به میزان کم و برخی دیگر مانند ورثینو (Verino) و مارسیلیز (Marseilles) هیچگاه محصول بهاره تولید نمی کنند. اغلب ارقام انجیر معمولی محصول دوم یا محصول اصلی را به میزان زیاد تولید می کنند.

پیشنهاد مطالعه  بیماری موزائیک انجیر ، علائم و راههای مبارزه

انجیر میشن mission

میوه این درخت دارای طعم شیرین و پوست تیره با فضای داخلی به رنگ توت فرنگی دارد. یکی از مرغوبترین گونه های انجیر موجود جهان می باشد. درخت انجیر میشن در ایالت های جنوبی آمریکا بخصوص کالیفرنیا به وفور یافت می شود. این گونه انجیر نسبت به سرما حساس است.

انواع درخت انجیر

انجیر کلسته celeste

میوه انجیر کلسته کوچک و دارای عطر و طعم شیرین یکدست است. در ایالتهای جنوبی آمریکا به خاطر طعم شیرین این نوع از انجیر به « انجیر قند » معروف است. به همین دلیل این میوه برای تهیه مربا یا تازه خوری گزینه عالی می باشد.

پوست بیرونی میوه انجیر کلسته به رنگ بنفش متمایل به قهوه ای روشن و دارای گوشتی زرد رنگ است. میوه این درخت زودرس است و برای مناطقی با تابستان های کوتاه و خنک گزینه مناسبی برای کشت می باشد.

درخت انجیر کادوتا kadota

از دیگر انواع درخت انجیر معمولی می توان انجیر کادوتا را نام برد. این نوع از انجیر میوه های متوسط و به رنگ زرد – سبز با گوشت قرمز داخلی آبدار تولید می کنند. میوه ها در اواخر تابستان برای برداشت آماده هستند. شیرینی این نوع انجیر کم است و می توان آن را به صورت تازه مصرف کرد یا از میوه آن برای تهیه مربا و یا ژله استفاده نمود.

انجیر براون ترکی Brown Turkey

این گونه از انجیر دارای برگ های بزرگ و براق است. انجیر براون ترکی میوه های به شکل گلابی همراه با گوشت قرمز تولید می کند. میوه آن بنفش رنگ و متمایل به قهوه ای است. انجیر قهوه ای ترکیه ای به طرز شگفت آوری شیرین است.

درخت انجیر قهوه ای ترکیه در فصل بهار اولین محصول خود را تولید می کند. محصول دوم در فصل پاییز به عنوان محصول اصلی حاصل می شود. در منطقه بورسا در ترکیه گونه دیگری از انجیر کشت می شود که نسبت به انجیر براون ترکی رنگ پوست میوه آن کمی بنفش تر می باشد و به انجیر بورسا معروف است.

انجیر برونزویک brunswick

این گونه از انجیر تا ارتفاع ۴ متر ی رشد می کند. این نوع انجیر دارای برگ های چرمی است و معمولا یک محصول میوه در سال می دهد. میوه این انجیر خود بارور است و احتیاجی به گرده افشانی ندارد. میوه انجیر برونز ویک به شکل گلابی و دو رنگ است به طوری که در انتهای میوه بنفش رنگ و هر چه به سر میوه نزدیک می شویم رنگ آن سبز می شود . میوه آن شیرین و گوشتی به رنگ قرمز دارد.

انجیر آدریاتیک adriatic fig

انواع درخت انجیر

این نوع انجیر دارای رنگ سبز کمرنگ تا زرد کم رنگ است و به علت رنگ روشن ، آن را ” انجیر سفید ” می نامند. رنگ گوشت آن بنفش تیره که دارای عطر و طعم بسیار شیرین است. انجیر آدریاتیک دوبار در سال در ماه ژوئن و در ماه آگوست برداشت می شود. محصول دوم بزرگتر و شیرین تر هستند.

انجیر کالیمیرنا

از انواع دیگر درخت انجیر معمولی گونه کالیمیرنا است. این گونه انجیر در ترکیه کشت می شود. انجیر کالیمیرنا در مقایسه با سایر گونه های انجیر بزرگتر است و پوستی مایل به سبز و کمی طلایی دارد. قسمت داخلی میوه صورتی رنگ است.

انجیر بنفش جنوا

انواع درخت انجیر

این درخت معمولاً دارای رشد متوسطی است و می تواند تا ۱۳ فوت رشد کند. آنها مقدار زیادی شاخ و برگ تولید می کنند. این گونه انجیر به عنوان انجیر سیاه جنوا یا انجیر سیاه اسپانیایی شناخته می شوند. میوه انجیر جنوا دارای رنگ بنفش تیره و اندازه آن بزرگ است. میوه این درخت دارای گوشت شیرین و مایل به قرمز می باشد. از میوه آن می توان هم به صورت خشک هم تازه خوری استفاده کرد.

پست های مرتبط
علل و عوامل زرد شدن و ریزش برگ درختان انجیر
زرد شدن برگ درختان انجیر

آنچه در این مطلب می خوانیم زرد شدن و ریزش برگ درختان انجیر از عوارضی است که اگر به سرعت درمان نشود باعث از بین رفتن محصول و حتی شاید ادامه مطلب

آشنایی با تعدادی دیگر از آفات درخت انجیر
آفات درخت انجیر

آنچه در این مطلب می خوانیم مورچه مورچه یکی از مهمترین آفات درخت انجیر محسوب می شود. خسارت این آفت در باغات انجیر در دو زمان می باشد. ۱ - ادامه مطلب

بیماری های درخت انجیر و راههای مبارزه با آنها
بیماری های درخت انجیر

آنچه در این مطلب می خوانیم در مقاله های قبلی با تعدادی از مهمترین بیماری های درخت انجیر از جمله بیماری موزائیک انجیر ، شانکر انجیر ، بیماری زنگ انجیر ادامه مطلب

آفلاتوکسین و اثرات آن بر روی میوه انجیر
آفلاتوکسین

آنچه در این مطلب می خوانیم فرایند خشک کردن میوه ها ، یکی از راه های نگهداری طولانی مدت آنهاست. طی این فرآیند رطوبت موجود در میوه به ۲۰-۱۴ % ادامه مطلب

2 دیدگاه دربارهٔ «انواع درخت انجیر – انجیر وحشی ، زینتی ، خوراکی»

  1. سلام
    انجیر خسروی .انجیر سفید عسلی .آیا نیاز به گرده افشانی دارند یاخیر؟
    چ ارقام واریته نهال انجیری هست توی ایران که نیاز به گرده افشانی ندارند لطفا معرفی کنید

    1. در مورد این دو گونه چندان اطلاعی ندارم ، می تونید از مراکزی که نهال اونا را بفروش می رسانند سوال بفرمایید. اما گونه های سبزک در کاشمر ، زرد پیازی در ساوه ، سه فصله در گلوگاه ، مشکی پل دختر گونه های هستند که احتیاج به گرده افشانی ندارند.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به بالای صفحه بردن

دانلود رایگان کتاب مدیریت آبیاری در باغات

برای دانلود ایمیل خود را وارد کنید